- tools/extract.py: PDF 300 หน้า -> extracted/pages.json + crop ภาพ/ตาราง/สมการ 423 รูป (ถอด PUA วรรณยุกต์ไทย, รวมสระอำ, แยกหัวข้อที่ระดับ span) - tools/build.py: generator หน้า docs แบบ static (สารบัญซ้าย/เนื้อหา/ในหน้านี้) - index.html + chapters/ch01..10.html + css/docs.css + js/docs.js (ธีม K2D, ค้นหาเต็มเล่มผ่าน data/search.json, dark mode, drawer มือถือ) - README.md: วิธี build และข้อจำกัดที่รู้อยู่
680 lines
86 KiB
HTML
680 lines
86 KiB
HTML
<!DOCTYPE html>
|
||
<html lang="th">
|
||
<head>
|
||
<meta charset="utf-8">
|
||
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
|
||
<title>บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling) · วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</title>
|
||
<meta name="description" content="บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)">
|
||
<meta name="theme-color" content="#1e3a8a">
|
||
<link rel="icon" href="../assets/favicon.svg" type="image/svg+xml">
|
||
<link rel="stylesheet" href="../css/docs.css">
|
||
</head>
|
||
<body data-root="../">
|
||
<a class="skip" href="#main">ข้ามไปที่เนื้อหา</a>
|
||
<header class="topbar">
|
||
<button class="icon-btn only-mobile" id="navToggle" aria-label="เปิดสารบัญ" aria-expanded="false">
|
||
<svg viewBox="0 0 24 24" width="20" height="20" aria-hidden="true"><path d="M3 6h18M3 12h18M3 18h18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" fill="none"/></svg>
|
||
</button>
|
||
<a class="brand" href="../index.html">
|
||
<svg class="brand-mark" viewBox="0 0 24 24" width="22" height="22" aria-hidden="true">
|
||
<path d="M12 2.5c3.6 4.4 6.5 8 6.5 11.2A6.5 6.5 0 0 1 5.5 13.7C5.5 10.5 8.4 6.9 12 2.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.7" stroke-linejoin="round"/>
|
||
<path d="M9 14.4c1.6-1.2 3.4-1.2 5 0" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.4" stroke-linecap="round"/>
|
||
</svg>
|
||
<span class="brand-text"><strong>วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</strong><small>02207211</small></span>
|
||
</a>
|
||
<div class="topbar-actions">
|
||
<button class="search-btn" id="searchOpen" aria-label="ค้นหาในตำรา">
|
||
<svg viewBox="0 0 24 24" width="16" height="16" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
|
||
<span>ค้นหา</span><kbd>Ctrl K</kbd>
|
||
</button>
|
||
<button class="icon-btn" id="themeToggle" aria-label="สลับโหมดสว่าง/มืด" aria-pressed="false">
|
||
<svg class="i-sun" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="12" cy="12" r="4.2" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8"/><path d="M12 2.6v2.2M12 19.2v2.2M2.6 12h2.2M19.2 12h2.2M5.4 5.4l1.6 1.6M17 17l1.6 1.6M18.6 5.4 17 7M7 17l-1.6 1.6" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linecap="round"/></svg>
|
||
<svg class="i-moon" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M20 14.5A8.2 8.2 0 0 1 9.5 4a8.4 8.4 0 1 0 10.5 10.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linejoin="round"/></svg>
|
||
</button>
|
||
</div>
|
||
</header>
|
||
|
||
<div class="layout">
|
||
<div class="side" id="side"><nav class="side-nav" aria-label="สารบัญ">
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 1</span><span class="nav-title">บทนำ (Introduction)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-1">1.1 คำนำ (Introduction)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-2">1.2 ขอบเขตงานทางวิศวกรรมชลประทาน (Scope of Irrigation Engineering Works)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-3">1.3 วิวัฒนาการการชลประทานในประเทศไทย (Irrigation Development in Thailand)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-4">1.4 องค์ประกอบของระบบชลประทาน (Irrigation System Components)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-5">1.5 สิ่งแวดล้อมของโครงการชลประทาน (Environment Problems of Irrigation)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-6">1.6 การวางโครงการชลประทาน (Irrigation Project Planning)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-7">1.7 การจัดการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Management)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-8">1.8 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-9">1.9 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 2</span><span class="nav-title">ความสัมพันธ์ระหว่างดิน นํ้า และพืช (Soil-Water-Plant Relationships)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-1">2.1 ความจำเป็นต้องมีการชลประทาน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-2">2.2 คุณสมบัติทางกายภาพของดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-3">2.3 ชนิดของนํ้าในดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-4">2.4 ความสามารถในการอุ้มนํ้าของดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-5">2.5 ความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้ (Allowable Soil Moisture Deficiency, SMD)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-6">2.6 การดูลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-7">2.7 การหาความชื้นในดินโดยการชั่งนํ้าหนัก</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-8">2.8 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยการวัดความชื้นของดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-9">2.9 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยพิจารณาถึงความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-10">2.10 การดูดซึมนํ้าของดิน (Intake Characteristics of Soil)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-11">2.11 การรั่วซึมในแปลงนา (Percolation & Seepage)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-12">2.12 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-13">2.13 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 3</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-1">3.1 คำนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-2">3.2 ปัจจัยที่มีผลต่อการคายนํ้าและระเหย(Factors Affecting Evapotranspiration)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-3">3.3 การหาปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Determining Crop Evapotranspiration)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 และ 3.5 ตามลำดับ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 ปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Crop Evapotranspiration)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-5">3.5 การตอบสนองของผลิตพืชเนื่องจากการขาดนํ้า (Yield Response to Water)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-6">3.6 อิทธิพลของดินเค็มต่อการขาดนํ้า (Effect of Soil Salinity onWater Stress)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-7">3.7 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-8">3.8 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-9">3.9 ภาคผนวก</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 4</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Requirements)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-1">4.1 คำนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-2">4.2 สูตรการคำนวณหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทาน (Formula for Calculation of Irrigation</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-3">4.3 ปริมาณความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-4">4.4 ปริมาณการรั่วซึมนํ้าในแปลงนา (Percolation in Paddy Field)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-5">4.5 ปริมาณความต้องการนํ้าเพื่อกิจกรรมอื่นๆ(Other Water Requirements)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-6">4.6 ปริมาณฝนใช้การ (Effective Rainfall)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-7">4.7 ประสิทธิภาพของการชลประทาน (Irrigation Efficiency)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-8">4.8 การคำนวณหาความต้องการนํ้าชลประทาน(Calculation of Irrigation Water Requirements)</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-9">4.9 การหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทานโดยโปรแกรม CROPWAT</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-10">4.10 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-11">4.11 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group is-active" open>
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 5</span><span class="nav-title">การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 6</span><span class="nav-title">วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#s6-1">6.1 ความหมายและขอบเขตการศึกษา</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 7</span><span class="nav-title">การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-1">7.1 ความหมาย “ การส่งนํ้า”</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-3">7.3 วิธีการส่งนํ้าชลประทาน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-4">7.4 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 8</span><span class="nav-title">การระบายนํ้า (Drainage)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-1">8.1 ความหมาย</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-5">8.5 หลักการระบายนํ้าใต้ผิวดิน</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-8">8.8 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 9</span><span class="nav-title">การควบคุมการส่งนํ้า (Water Delivery Control)</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-1">9.1 ความหมายของคำว่า “การควบคุมการส่งนํ้า”</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-3">9.3 คำถามท้ายบท</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
<details class="nav-group">
|
||
<summary><span class="nav-num">บทที่ 10</span><span class="nav-title">ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการออกแบบระบบชลประทาน (Basic Foundamental of Canal</span></summary>
|
||
<ul>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-1">10.1 ข้อมูลที่ต้องการเพื่อคำนวณ ออกแบบ หน้าตัดคลองส่งนํ้า</a></li>
|
||
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-3">10.3 แบบฝึกหัด</a></li>
|
||
</ul>
|
||
</details>
|
||
</nav></div>
|
||
<main id="main" class="main">
|
||
<article class="doc">
|
||
<p class="breadcrumb"><a href="../index.html">หน้าปกตำรา</a><span>/</span>บทที่ 5</p>
|
||
<h1 class="doc-title">บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)</h1>
|
||
<p class="doc-meta">หน้า 189–229 ในหนังสือ · 5 หัวข้อ</p>
|
||
<section class="doc-section" id="sec-1">
|
||
<h2><a class="anchor" href="#sec-1">บทนำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 189</span></h2>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p189-1.jpg" width="1090" height="222" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
</section>
|
||
<section class="doc-section" id="s5-1">
|
||
<h2><a class="anchor" href="#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 189</span></h2>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p189-2.jpg" width="421" height="325" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p189-3.jpg" width="315" height="465" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร</p>
|
||
<p>(Permanent Wilting Point)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p189-4.jpg" width="160" height="79" loading="lazy" alt="รูปที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในดินกับการกำหนดการให้">
|
||
<figcaption>รูปที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในดินกับการกำหนดการให้</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>5.2. คุณสมบัติของดินเกี่ยวข้องกับการกำหนดการให้น้ำแก่พืช</p>
|
||
<p>5.2.1 เนื้อดิน (Soil Texture)เนื้อดินหมายถึงคุณสมบัติของดินที่</p>
|
||
<p>เกี่ยวกับเม็ดดินซึ่งดินในการเกษตรประกอบไปด้วยเม็ดดิน</p>
|
||
<p>3 ชนิด คือ</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p190-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>1 ) เม็ดทราย (Sand) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p190-2.jpg" width="293" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>2 ) เม็ดตะกอนทราย (Silt) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p190-3.jpg" width="316" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>3 ) เม็ดดินเหนียว (Clay) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางเล็กกว่า</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p190-4.jpg" width="189" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p191-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>การแยกเม็ดดินทั้ง 3 ชนิด ออกจากกันทำได้โดยใช้วิธีที่เรียกว่าHydrometer Method</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p191-2.jpg" width="795" height="718" loading="lazy" alt="รูปที่ 2 กราฟแสดงการแบ่งแยกประเภทเนื้อดินตามสัดส่วนของเม็ด">
|
||
<figcaption>รูปที่ 2 กราฟแสดงการแบ่งแยกประเภทเนื้อดินตามสัดส่วนของเม็ด</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>ทราย เม็ดตะกอนทราย และเม็ดดินเหนียว ตามมาตรฐาน</p>
|
||
<p>ของกระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา</p>
|
||
<p>ลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดินกลุ่มที่สำคัญ มีดังต่อไปนี้</p>
|
||
<p>1 ) ดินทราย (Sand) ประกอบด้วยทรายมากกว่า 85 เปอร์เซ็นต์</p>
|
||
<p>จึงมีลักษณะหลวงตัวและแยกกันเป็นเม็ด ๆ ทรายแต่ละเม็ด</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p192-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>สามารถมองเห็นและสัมผัสได้โดยง่าย เมื่อใช้มือบีบขณะแห้งแล้วคลายออก ทรายจะร่วงหล่นแยกออกจากกัน ถ้าบีบกดเมื่อเปียกชื้น ทรายจะจับเป็นก้อน แต่จะแตกเมื่อจับต้อง2) ดินร่วนปนทราย (Sandy Loam)ประกอบด้วยทรายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ แต่มีตะกอนและดินเหนียวปนอยู่พอที่จะทำให้จับตัวกันเป็นก้อนได้บ้าง ทรายแต่ละเม็ดจะสามารถมองเห็นและสัมผัสได้ ถ้าบีบไว้ในมือ เมื่อชื้นจะจับตัวเป็นก้อนแข็งและไม่แตกเมื่อใช้นิ้วกดเบา ๆ3) ดินร่วน (Loam) มีส่วนผสมของทราย ตะกอนทราย และดินเหนียวในอัตราส่วนอย่างละพอ ๆ กัน มีลักษณะอ่อนนิ่มเมื่อจับ แต่พอจะสังเกตได้ว่า มีความหยาบกระด้างของทรายอยู่บ้าง เมื่อเปียกจะเหนียวเล็กน้อย ถ้าทำให้แน่นในเมื่อขณะที่แห้งจะเป็นก้อนไม่แตก เมื่อใช้นิ้วกดเบา ๆ แต่ถ้าทำให้แน่นในขณะที่ดินเปียกจะเป็นก้อนแข็งไม่แตก4) ดินร่วนปนตะกอนทราย (Silt Loam) ประกอบด้วยตะกอนทรายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ มีทรายละเอียดปนอยู่เป็นจำนวนปานกลาง และมีดินเหนียวปนอยู่จำนวนเล็กน้อยเท่านั้น เมื่อแห้งมักจะจับตัวเป็นก้อน แต่ก้อนดินเหล่านี้สามารถจะทำให้แตกได้ง่าย เมื่อบดขยี้จะรู้สึกอ่อนนุ่ม เหมือน</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p193-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>แป้ง ไม่ว่าจะแห้งหรือเปียก ดินมักจะจับตัวเป็นก้อน ซึ่งหยิบจับได้โดยไม่แตกหัก5) ดินร่วนปนดินเหนียว (Clay Loam) เป็นดินที่มีเนื้อละเอียดเป็นก้อนหรือแผ่น ซึ่งมักจะแข็งเมื่อแห้ง เมื่อใช้นิ้วบี้ดูจะเป็นแผ่นบาง ๆ ซึ่งแตกได้ง่าย เนื้อดินเปียกจะจับตัวเป็นก้อน ซึ่งจะต้องจับเบา ๆ เมื่อตกจะไม่แตกเป็นผงและจะกลายเป็นก้อนที่อัดตัวแน่น6) ดินเหนียว (Clay) เป็นดินที่มีเนื้อละเอียด ซึ่งส่วนมากเมื่อแห้งมักจะจับตัวเป็นแผ่นหรือก้อนแข็ง เมื่อทำให้เปียกจะปั้นเป็นก้อนได้ และมักจะมีลักษณะเหนียว เมื่อใช้นิ้วบี้ดู จะเป็นแผ่นยืดหยุ่น</p>
|
||
<h3 id="s5-1-h1">5.2.2 ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (Appearent specific</h3>
|
||
<p>gravity)ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (AS) คืออัตราส่วนระหว่างน้ำหนักของดินแห้งต่อน้ำหนักของน้ำที่มีปริมาตรเท่าดินทั้งก้อนซึ่งรวมถึงช่องว่างระหว่างเม็ดดินด้วย</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p193-2.jpg" width="890" height="350" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ปริมาตรอากาศในช่องว่างระหว่าง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p194-1.jpg" width="632" height="330" loading="lazy" alt="รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างเม็ดดิน น้ำ และอากาศในก้อนดิน">
|
||
<figcaption>รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างเม็ดดิน น้ำ และอากาศในก้อนดิน</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>V = ปริมาตรของดินทั้งก้อน ซึ่งเท่ากับ ปริมาตรของอากาศ</p>
|
||
<p>(Va) + ปริมาตรน้ำ (Vw) + ปริมาตรของเม็ดดิน (Vs)</p>
|
||
<p>γ = ความหนาแน่นของน้ำซึ่งมีค่าเท่ากับ 1 กรัม ต่อ</p>
|
||
<p>ลูกบาศก์เซนติเมตร หรือ 62.4 ปอนด์ ต่อ ลูกบาศก์ฟุต</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p194-2.jpg" width="1101" height="418" loading="lazy" alt="ตารางที่ 1 ค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (As)">
|
||
<figcaption>ตารางที่ 1 ค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (As)</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p195-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<h3 id="s5-1-h2">5.2.3 ความสามารถในการอุ้มน้ำของดิน (Water holding</h3>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p195-2.jpg" width="332" height="82" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความชื้นชลประทานหมายถึง ความชื้นที่เหลือยู่ในดินเมื่อแรงดึงความชื้นภายในดินมีค่าอยู่ระหว่าง 1/10 ถึง 1/3 บรรยากาศ(1/10 บรรยากาศสำหรับดินทราย และ 1/3 บรรยากาศสำหรับดินเหนียว)</p>
|
||
<p>ความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร คือความชื้นที่เหลืออยู่ในดิน เมื่อดินมีแรงดึงความชื้นเท่ากับ 15 บรรยากาศ จากนิยามดังกล่าวจะสามารถหาค่าความชื้นชลประทานและความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉา ได้โดยใช้เครื่องแยกความชื้นออกจากดิน (Soil Moisture Extractor)</p>
|
||
<p>วิธีการหาค่าความชื้นชลประทาน และความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร จะทำได้ง่าย ๆ โดยการนำตัวอย่างดินในแปลงมาทำให้อิ่มตัวด้วยน้ำ แล้วจึงนำไปไว้ในหม้อความดัน (Extractor Chamber)ปรับความดันให้เท่ากับ 1/10 หรือ 1/3 หรือ 15 บรรยากาศ รอจนแรงดึงความชื้นของดินกับความดันภายในหม้ออยู่ในสภาวะสมดุลย์จึงนำเอาตัวอย่างดินออกมาหาความชื้น ค่าความชื้นในดินที่ความดัน 1/10 หรือ 1/3 บรรยากาศ คือความชื้นชลประทาน ส่วนที่ความดัน 15 บรรยากาศคือความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร แต่ถ้า</p>
|
||
<p>ต้องการรู้ความสามารถอุ้มน้ำของดินที่แรงดึงความชื้นอื่น ๆนอกจาก 1/10 หรือ 1/3 หรือ 15 บรรยากาศ</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p196-1.jpg" width="1009" height="1194" loading="lazy" alt="รูปที่ 5 เครื่องแยกความชื้นจากดิน (Soil Moisture Extractor)">
|
||
<figcaption>รูปที่ 5 เครื่องแยกความชื้นจากดิน (Soil Moisture Extractor)</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p197-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p198-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p199-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<h3 id="s5-1-h3">5.2.4 ความชื้นที่จุดวิกฤต (Critical Point)</h3>
|
||
<p>จุดวิกฤต หมายถึงจำนวนความชื้นที่พืชนำเอาไปใช้ได้ที่ยังเหลืออยู่ในดินในระดับที่เริ่มจะกระทบกระเทือนต่อผลผลิต</p>
|
||
<p>-ในเขตแห้งแล้งและกึ่งแห้งแล้งที่พืชได้รับส่วนใหญ่เป็นน้ำชลประทาน จากการศึกษาพบว่าควรจะให้น้ำเมื่อความชื้นที่พืชนำไปใช้ได้ลดลงประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ถ้าหากหลังการให้น้ำทุกครั้งมีความชื้นที่ Field capacity ดินจะมีความชื้นที่พืชนำไปใช้ได้อยู่ระหว่าง 50 ถึง 100 เปอร์เซ็นต์ตลอดเวลา</p>
|
||
<p><span class="bullet">- ในเขตชุ่มชื้นที่มีน้ำที่พืชใช้ส่วนใหญ่อาจมาจากฝน ดังนั้นการให้น้ำจึงทำกันเฉพาะในช่วงที่ขาดฝน และถ้าหากต้องการจะใช้น้ำฝนให้มากที่สุดเพื่อเป็นการประหยัดน้ำชลประทานแล้วก็จะต้องจัดที่ไว้สำหรับเก็บน้ำฝนให้มากที่สุด นั่นก็คือ ยอมให้ความชื้นในดินลดลงมาใกล้ขีดเหี่ยวเฉาที่สุดเท่าที่จะทำได้โดยไม่กระทบกระเทือนต่อผลิตผล</span></p>
|
||
</section>
|
||
<section class="doc-section" id="s5-3">
|
||
<h2><a class="anchor" href="#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 200</span></h2>
|
||
<p>มีช่วงเวลาหนึ่งในช่วงการเจริญเติบโตของพืชซึ่งเรียกว่าช่วงวิกฤต (Critical Period) ซึ่งเมื่อเกิดการขาดน้ำแล้วจะทำให้ปริมาณผลผลิตลดลงมากที่สุด หรือทำให้คุณภาพผลผลิตลดลง หรือทั้งปริมาณและคุณภาพของผลผลิตลดลง</p>
|
||
<p>การขาดน้ำในช่วงวิกฤตจะมีผลต่อข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ และธัญพืชต่าง ๆ ด้วยเหมือนกัน ถ้าพืชได้รับน้ำอย่างเพียงพอในระยะเริ่มต้นของการเจริญเติบโต ช่วงวิกฤตของข้าวสาลีคือ</p>
|
||
<p>1 ) เมื่อพืชงอกอย่างสมบูรณ์แล้วและเริ่มขยายตัวโตขึ้น การ</p>
|
||
<p>ขาดน้ำในช่วงนี้จะลดจำนวนรวงและจำนวน เมล็ดต่อรวง</p>
|
||
<p>2 ) ช่วงที่เริ่มออกดอก การขาดน้ำจะลดจำนวนเมล็ดต่อรวง</p>
|
||
<p>3 ) ในช่วงเริ่มต้นออกเมล็ด การขาดน้ำประกอบกับลมที่ร้อน</p>
|
||
<p>และแห้งแล้งจะทำให้การให้เมล็ดไม่ดีหรือเมล็ดลีบ</p>
|
||
</section>
|
||
<section class="doc-section" id="s5-4">
|
||
<h2><a class="anchor" href="#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 200</span></h2>
|
||
<p>เมื่อพิจารณาองค์ประกอบทุกอย่างแล้วอาจแบ่งการกำหนดการให้น้ำเป็น</p>
|
||
<p>1 ) ต้องการการให้น้ำบ่อยครั้ง จึงจะให้ผลผลิตสูง</p>
|
||
<p>2 ) ไม่จำเป็นต้องให้น้ำบ่อยครั้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p201-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>1 ) กลุ่มที่ต้องการให้น้ำบ่อยครั้ง มีสภาวะของพืช ดิน ภูมิอากาศและการจัดการเพาะปลูกดังนี้คือ(ก) พืช1. มีรากตื้น ไม่หนาแน่น และอัตราการแผ่ขยายต่ำ2. การเจริญเติบโตส่วนใหญ่อยู่ในช่วงที่ไม่มีฝน หรือช่วงที่มีการระเหยและคายน้ำมาก3. ผลผลิตที่ต้องการเป็น ลำต้น ใบ ดอก หรือ ผลสด(ข) ดิน1. ชั้นดินตื้น โครงสร้างของดินไม่ดีทำให้รากแผ่ขยายออกไปได้แคบและตื้น2. อัตราการซึมของน้ำเข้าไปในดินต่ำ การระบายน้ำในดินไม่ดี และมีการถ่ายเทอากาศไม่ดี3. มีโรคที่เป็นอันตรายต่อรากพืชอยู่ในดิน4. ดินระบายน้ำออกมาให้พืชได้น้อยเมื่อใช้แรงดึงความชื้นต่ำ5. เป็นดินเค็ม และ/หรือน้ำชลประทานมีเกลือละลายอยู่เป็นปริมาณมาก6. มีปุ๋ยอยู่ในดินเป็นปริมาณมากหรือปุ๋ยส่วนใหญ่อยู่ในดินชั้นบน7. ดินมีอุณหภูมิสูงมาก และพืชมีรากตื้น</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p202-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>1. มีลักษณะที่ทำให้อัตราการระเหยและการคายน้ำสูง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p202-2.jpg" width="489" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>1. ปลูกพืชตอนต้นฤดูแล้ง</p>
|
||
<p>2. ต้องการผลผลิตสูง ถึงแม้ว่าจะทำให้การเก็บเกี่ยวล่าช้าไปบ้างก็ยอม</p>
|
||
<p>3. ราคาของผลผลิตขึ้นอยู่กับน้ำหนักสด หรือขนาดของส่วนที่เก็บเกี่ยว</p>
|
||
<p>2 ) กลุ่มที่ไม่จำเป็นต้องให้น้ำบ่อยครั้งนัก มีสภาวะของพืช ดินภูมิอากาศ และการจัดเพาะปลูกดังนี้คือ(ก) พืช1. มีรากลึก แผ่กระจายอย่างหนาแน่น และมีอัตราการแผ่ขยายของรากสูง2. พืชมีความต้านทานต่อการขาดน้ำสูง3. การเจริญเติบโตส่วนใหญ่อยู่ในฤดูฝน หรือในช่วงที่มีการระเหยและการคายน้ำน้อย4. ผลผลิตที่ต้องการเป็นเมล็ดหรือผลแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p203-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>(ข) ดิน1. ชั้นดินลึก โครงสร้างดี2. อัตราการซึมของน้ำเข้าไปในดินพอเหมาะ การระบายน้ำและการถ่ายเทอากาศในดินดี3. ดินระบายน้ำออกมาให้พืชได้มากเมื่อใช้แรงดึงความชื้นต่ำ4. ดินและน้ำชลประทานมีเกลืออยู่น้อย5. มีปุ๋ยอยู่ในดินไม่มากนักและแผ่กระจายอยู่ตลอดความลึกของชั้นดิน6. น้ำใต้ดินอยู่ในระดับที่พืชสามารถดูดมาใช้ได้บ้าง(ค) ภูมิอากาศ1. มีอัตราการระเหยการคายน้ำต่ำ2. มีฝนตกในฤดูกาลเพาะปลูก(ง) การจัดการเพาะปลูก1. ปลูกและเจริญเติบโตในฤดูฝน และ/หรือในช่วงที่มีการระเหยและการคายน้ำน้อย2. ปลูกและเจริญเติบโตเต็มที่ก่อนถึงฤดูแล้ง3. ต้องการให้ผลผลิตแก่หรือสุกเร็วเพราะว่าตลาดกำลังต้องการ ถึงแม้ว่าคุณภาพและปริมาณจะด้อยกว่าปกติก็ยอม</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p204-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
</section>
|
||
<section class="doc-section" id="s5-5">
|
||
<h2><a class="anchor" href="#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 204</span></h2>
|
||
<p>การกำหนดการให้น้ำอาจพิจารณาได้จากลักษณะอาการของพืชที่ปลูก คุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับจำนวนความชื้นของดิน การคำนวณจากการใช้น้ำของพืช</p>
|
||
<p>5.5.1 การกำหนดให้น้ำแก่พืชโดยการวัดความชื้นของดินโดยการชั่งน้ำหนัก (Gravimetric Sampling)</p>
|
||
<p>(1) ความชื้นในดินเป็นเปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง จะหาได้จากสมการ</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p204-2.jpg" width="263" height="135" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>เมื่อ PW = ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p204-3.jpg" width="640" height="184" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>(2) ความชื้นในดินเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร จะหาได้จากสมการ</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p205-1.jpg" width="249" height="127" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>เมื่อ PV = ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p205-2.jpg" width="653" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>V = ปริมาตรของดินทั้งก้อน</p>
|
||
<p>(3) ความชื้นในดินในรูปของความลึกของน้ำต่อความลึกของดิน</p>
|
||
<p>ถ้าทำการเก็บตัวอย่างดินในแปลงเป็นรูปทรงกระบอกเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 เซนติเมตร สูง 1 เมตร จากนั้นทำการแยกน้ำออกจากดินให้หมด แล้วนำไปเทลงในหลอดแก้วรูปทรงกระบอกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 15 เซนติเมตรเท่านั้น ถ้าได้น้ำในหลอดแก้วเท่ากับ 15 เซนติเมตร จะบอกได้ว่าดินมีความชื้น 15 เซนติเมตรต่อความลึกของดิน 2 เมตร หรือดินมีความชื้น 1.5 มิลลิเมตร ต่อเซนติเมตร ความจริงแล้ว การพูดถึงความชื้นในดินแบบนี้ก็คล้าย ๆกับที่กล่าวถึงในข้อ (2) ซึ่งจะพิสูจน์ให้เห็นจริงได้ด้วยรูป</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p206-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความลึกของน้ำที่แยกออกจากดิน = d เมตร</p>
|
||
<p>π(X)2</p>
|
||
<p>d∴ ปริมาตรของน้ำที่แยกออกจากดิน (VW) =×</p>
|
||
<p>ลบ.ม.</p>
|
||
<p>ความสูงของแท่งตัวอย่างดิน</p>
|
||
<p>= D เมตร</p>
|
||
<p>π(X)2</p>
|
||
<p>×D∴ ปริมาตรของแท่งดินตัวอย่าง (v)</p>
|
||
<p>ลบ.ม.</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p206-2.jpg" width="987" height="612" loading="lazy" alt="รูปที่ 6 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในรูปความลึกของน้ำต่อ">
|
||
<figcaption>รูปที่ 6 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในรูปความลึกของน้ำต่อ</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>ความลึกของดินกับเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p207-1.jpg" width="1090" height="558" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p207-2.jpg" width="543" height="652" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ในการชลประทานระดับแปลงนา</p>
|
||
<p>ประสิทธิภาพของการชลประทานบนแปลงเพาะปลูกเป็นเปอร์เซ็นต์</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำส ุทธิจะต้องให้แก่พืช</p>
|
||
<p>= 100 x</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำท ั้งหมดที่จะต้องให้แก ่พืช</p>
|
||
<p>การวัดจำนวนความชื้นของดินโดยการชั่งน้ำหนักเป็นวิธีที่ให้ค่าถูกต้องดี แต่ก็มีข้อเสียที่ทำให้ไม่สามารถใช้ได้ทั่ว ๆ ไปอยู่หลายอย่าง คือ</p>
|
||
<p>(1) ต้องใช้เวลาและแรงงานมาก กล่าวคือ ต้องออกไปเก็บ</p>
|
||
<p>ตัวอย่างดินนำมาเข้าเตาอบ และคอยจนดินแห้งซึ่งจะต้องใช้เวลาอย่างน้อย 24 ชั่วโมง จึงจะได้คำตอบที่ต้องการ(2) ต้องการเครื่องมือหลายชิ้น เช่น สว่านเจาะเก็บตัวอย่าง</p>
|
||
<p>ดิน กระป๋องเก็บตัวอย่าง เครื่องชั่งน้ำหนักและเตาอบเครื่องมือเหล่านี้บางชิ้นมีใช้เฉพาะในห้องทดลองเท่านั้น(3) ความละเอียดถูกต้องขึ้นอยู่กับกรรมวิธีในการเก็บ</p>
|
||
<p>ตัวอย่าง จำนวนตัวอย่าง ความสม่ำเสมอของเนื้อดินในพื้นที่เพาะปลูก และความชำนาญของผู้เก็บตัวอย่าง</p>
|
||
<p>5.5.2 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยดูลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดิน (Feel and Appearance)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p209-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>5.5.3 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์</p>
|
||
<p>เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่นิยมใช้กันทั่ว ๆ ไปได้แก่</p>
|
||
<p><span class="bullet">- Tensiometer</span></p>
|
||
<p><span class="bullet">- Electrical Resistance Instrument</span></p>
|
||
<p><span class="bullet">- Neutron Moisture Mater 1) Tensiometer เป็นเครื่องมือที่ใช้วัดแรงดึงความชื้นของดินที่อยู่ในสภาวะสมดุลย์กับน้ำในกระเปาะพรุน เมื่อรู้ความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นของดินและจำนวนความชื้นในดินตงบริเวณจุดที่ตั้งTensiometer ก็จะทราบค่าจำนวนความชื้นในดิน ณ จุดนั้น</span></p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p210-1.jpg" width="563" height="726" loading="lazy" alt="รูปที่ 7Tensiometer">
|
||
<figcaption>รูปที่ 7Tensiometer</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>สูงสุด สำหรับพืชที่ปลูกในดินที่ลึกและมีการระบายน้ำดี</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p211-1.jpg" width="1101" height="1423" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>สูงสุด สำหรับพืชที่ปลูกในดินที่ลึกและมีการระบายน้ำดี(ต่อ)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p212-1.jpg" width="1101" height="1010" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>* ใช้ค่าน้อยเมื่อสภาพอากาศก่อให้เกิดการระเหยและการคายน้ำมาก และใช้ค่ามากเมื่อสภาพอากาศก่อให้เกิดการระเหยและการคายน้ำน้อย</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p213-1.jpg" width="1090" height="659" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>มิ.ย.</p>
|
||
<p>ส.ค.</p>
|
||
<p>ก.ย.</p>
|
||
<p>ที่ระยะ 30 ซม. และ 60 ซม.เมื่อดินที่ 30 ซม. ซึ่งมีรากอยู่หนาแน่นแห้ง แต่ที่ระดับ 60 ซม. ยังเปียกอยู่ก็ให้น้ำแต่น้อย (3-4 ชั่วโมง) เมื่อทั้งระดับ 30 ซม. และ 60 ซม. แห้งก็เพิ่มเวลาให้น้ำให้มากขึ้น (7 ชั่วโมง) เพื่อให้ดินเปียกตลอดความลึก</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p214-1.jpg" width="1090" height="1116" loading="lazy" alt="รูปที่ 9 กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นกับ">
|
||
<figcaption>รูปที่ 9 กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นกับ</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p214-2.jpg" width="561" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p215-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>2 ) Electrical Resistance Instrument เป็นเครื่องมือวัดความชื้นในดินแบบวัดแรงต้านไฟฟ้าของวัสดุพรุนซึ่งมีส่วนประกอบที่สำคัญคือ เครื่องวัดความต้านทานไฟฟ้าซึ่งสามารถแปลงค่าความต้านทานเป็นความชื้นในดินเรียกว่าSoil Moisture Meter และก้อนความต้านทาน (Resistance Block หรือ Bouyoucos Block) ดังแสดงในรูป ลักษณะของก้อนความต้านทานจะประกอบไปด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขั้ว แล้วห่อหุ้มด้วยวัสดุพรุน เช่น ปูนพลาสเตอร์ ไนล่อน หรือ ไฟเบอร์กลาส ซึ่งปัจจุบันใช้เครื่องมือทางด้านวงจรไฟฟ้าจะสะดวกกว่า</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p215-2.jpg" width="815" height="892" loading="lazy" alt="รูปที่ 10Electrical Resistance Instrument">
|
||
<figcaption>รูปที่ 10Electrical Resistance Instrument</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p216-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>3 ) Neutron Moisture Meter เครื่องวัดความชื้นแบบวัดการแผ่กระจายของนิวตรอน Neutron Moisture Meter เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการกำหนดการใช้น้ำที่มีประสิทธิภาพยิ่งเพราะสามารถวัดความชื้นในดินได้สะดวกรวดเร็ว มีความคล่องตัวและแม่นยำสูงเครื่องมือชนิดนี้ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ๆ 3 ส่วน คือสารกัมมันตภาพรังสี ซึ่งทำหน้าที่ เป็นตัวกระจายนิวตรอนเครื่องมือตรวจจับนิวตรอนช้า และเครื่องนับจำนวนนิวตรอนช้า ปัจจุบันได้มีการผลิตเครื่องมือดังกล่าวมากมายหลายแบบ แต่การทำงานของเครื่องมืออาศัยหลักเดียวกัน</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p216-2.jpg" width="1010" height="519" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p216-3.jpg" width="602" height="82" loading="lazy" alt="รูปที่ 11Neutron Moisture Meter">
|
||
<figcaption>รูปที่ 11Neutron Moisture Meter</figcaption>
|
||
</figure>
|
||
<p>5.5.4 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยพิจารณาจากการให้น้ำของพืช</p>
|
||
<p>การคำนวณเพื่อต้องการทราบว่าเมื่อไรต้องให้น้ำแก่พืช หรือการกำหนดเวลาการให้น้ำแก่พืชได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลที่สำคัญดังต่อไปนี้</p>
|
||
<p>(1) ความสามารถอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ของดิน(2) ความลึกของรากพืช(3) อัตราการใช้น้ำของพืช1) ความสามารถอุ้มน้ำของดิน ดังได้กล่าวมาแล้วว่าดินเปรียบเสมือนถังน้ำ หรือที่เก็บน้ำโดยธรรมชาติให้แก่รากพืชดินแต่ละชนิดก็มีความสามารถอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้แตกต่างกันพอจะกล่าวแยกเป็นสามกลุ่มใหญ่ ๆ คือ</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p217-1.jpg" width="1025" height="282" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>2 ) ความลึกของรากพืช เป็นสิ่งสำคัญในการกำหนดความลึกของดินที่จะให้น้ำ และใช้คำนวณหาปริมาณน้ำทั้งหมดที่ดินจะเก็บไว้ให้พืชใช้ได้สูงสุด</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p218-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p219-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>3 ) อัตราการใช้น้ำของพืช พืชแต่ละชนิดมีความต้องการใช้น้ำไม่เท่ากันทุกระยะของการเจริญเติบโตในระยะเริ่มแรกของการเจริญ พืชจะใช้น้ำเป็นปริมาณน้อยและใช้มากที่สุดเมื่อถึงระยะออกดอก การเกิดเป็นเมล็ดหรือติดผล และต้องการน้ำน้อยที่สุด</p>
|
||
<p>จะรู้ได้อย่างไรว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใด</p>
|
||
<p>เมื่อรู้ว่าถึงกำหนดเวลาให้น้ำแก่พืชแล้ว และอยากจะรู้ว่า ควรให้น้ำครั้งละเท่าใดนั้นก็จะพิจารณาได้เป็น 2 แนวทางคือ</p>
|
||
<p>1 ) พิจารณาจากความสามารถอุ้มน้ำของดิน ว่าน้ำพร่องลงไปมากน้อยเพียงใด ปกติก่อนให้น้ำจะยอมให้พร่องลงได้ประมาณ50% ของความสามารถอุ้มน้ำได้เต็มที่ในเขตรากพืชดังนั้น ปริมาณน้ำที่เราจะต้องให้จริง จะมีค่าดังนี้</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำท ี่ยอมให้พืชใช้(มมม.</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ =</p>
|
||
<p>x 100</p>
|
||
<p>ประสิทธิภาพของการให้น้ำ(%)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p220-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p221-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตัวอย่างการกำหนดการให้น้ำ</p>
|
||
<p>ตัวอย่าง1 ในการเก็บตัวอย่างดินเพื่อหาความถ่วงจำเพาะปรากฏของดินมีข้อมูลดังต่อไปนี้</p>
|
||
<p>ขนาดวงแหวน เส้นผ่าศูนย์กลาง 5.5 เซนติเมตร สูง 6 เซนติเมตร น้ำหนักวงแหวนและกระป๋องเก็บตัวอย่าง 40 กรัม</p>
|
||
<p>น้ำหนักดินแห้งหลังอบรวมน้ำหนักวงแหวนและกระป๋องเก็บตัวอย่าง 240 กรัม</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p221-2.jpg" width="869" height="708" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p222-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตัวอย่างที่ 2 ในการหาความในดินในแปลงเพาะปลูกแปลงหนึ่งซึ่งเนื้อดินเป็นดินร่วน โดยใช้สว่านเจาะเก็บ</p>
|
||
<p>ตัวอย่างดิน ปรากฏว่ามีข้อมูลดังต่อไปนี้</p>
|
||
<p>น้ำหนักของกระป๋องเก็บตัวอย่าง = 17 กรัม</p>
|
||
<p>น้ำหนักดินเปียกรวมน้ำหนักกระป๋อง = 125 กรัม</p>
|
||
<p>น้ำหนักดินแห้งรวมน้ำหนักกระป๋อง = 105 กรัม</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p222-2.jpg" width="647" height="124" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความชื่นในดิน = 20 x 100 = 18.5 โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p222-3.jpg" width="773" height="123" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร (PV)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p222-4.jpg" width="849" height="670" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p223-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตัวอย่างที่ 3 จงหาความลึกของน้ำที่จะต้องให้แก่ดินเพื่อให้ดินมีความชื้นที่ความชื้นชลประทาน</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p223-2.jpg" width="186" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความชื้นของดินก่อนการให้น้ำ = 8.5 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<p>ความชื้นที่ Field Capacity = 21.0 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักดินแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p223-3.jpg" width="631" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน = 1.20</p>
|
||
<p>วิธีทำ ความชื้นที่จะต้องให้แก่ดินเพื่อให้ดินมีความชื้นที่ชลประทาน (Field Capacity)</p>
|
||
<p>= 21.0 – 8.5 = 11.5 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p223-4.jpg" width="502" height="557" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ดังนั้น จะต้องให้น้ำแก่ดิน 12.42 เซนติเมตร ดินจึงมีความชื้นที่ความชื้นชลประทานตลอดความลึกของเขตราก0.90 เมตร</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p224-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตัวอย่างที่ 4 จากการตรวจสอบความชื้นในเขตรากพืชของแปลงปลูกอ้อย ซึ่งมีเนื้อที่ 100 ไร่ พบว่ามีความชื้น</p>
|
||
<p>อยู่เพียง 14 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง และจากการวิเคราะห์ดินในแปลงพบว่าเนื้อดินเป็น</p>
|
||
<p>แบบดินร่วน ซึ่งมีค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏเท่ากับ 1.45 ค่าความชื้นชลประทานและความชื้นที่จุด</p>
|
||
<p>เหี่ยวเฉาถาวร เท่ากับ 20 และ 10 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้งตามลำดับกำหนดว่ารากต้นอ้อย</p>
|
||
<p>60 เซนติเมตร ความชื้นที่จุดวิกฤตมีค่าเท่ากับ 40 เปอร์เซ็นต์ของความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้ ถามว่า</p>
|
||
<p>ถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำแก่พืชได้หรือยัง ถ้าถึงเวลาที่ต้องให้น้ำได้แล้ว ถามว่า จะต้องสูบน้ำจากแม่น้ำ</p>
|
||
<p>เพื่อส่งให้กับแปลงปลูกอ้อยทั้ง 100 ไร่ เป็นเวลานานเท่าใดถ้าประสิทธิภาพในการชลประทานบน</p>
|
||
<p>แปลงเพาะปลูกเท่ากับ 70% และประสิทธิภาพในการส่งน้ำเท่ากับ 60% และปั๓มมีอัตราการสูบน้ำได้</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p224-2.jpg" width="223" height="126" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>(1) ตรวจสอบดูว่าถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำได้หรือยังโดยพิจารณาดูว่าความชื้นในดินซึ่งเท่ากับ</p>
|
||
<p>14 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักของดินแห้งลดลงถึงจุดวิกฤตหรือยัง ถ้าถึงจุดวิกฤตก็แสดงว่าควรให้น้ำได้</p>
|
||
<p>ความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้ = 20 – 10 = 10% โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<p>ความชื้นที่จุดวิกฤต</p>
|
||
<p>= 40% ของความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้</p>
|
||
<p>หรือ ความชื้นที่จุดวิกฤต = 10 + 0.4 (10)% โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p224-3.jpg" width="625" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตอบ ถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำได้แล้วเพราะความชื้นในแปลงปลูกอ้อยลดลงถึงจุดวิกฤตพอดี</p>
|
||
<p>(2) หาจำนวนน้ำที่จะต้องสูบขึ้นจากแม่น้ำเพื่อส่งให้กับแปลงปลูกอ้อย</p>
|
||
<p>ความชื้นที่จะต้องให้แก่ต้นอ้อย = ความชื้นชลประทาน</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p224-4.jpg" width="611" height="197" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p225-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>6 ความลึกของน้ำที่จะต้องให้แก่อ้อย =</p>
|
||
<p>ซม. ×.145×60</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p225-2.jpg" width="427" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>.522ปริมาณน้ำสุทธิที่จะต้องหามาให้แก่ข้าวโพด = ×100×1600ลบ.เมตร</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p225-3.jpg" width="617" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>8352 ปริมาณน้ำที่จะต้องสูบจากแม่น้ำ</p>
|
||
<p>= 19885.7 ลบ.เมตร</p>
|
||
<p>6.0 ×7.0</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p225-4.jpg" width="498" height="81" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตอบ จะต้องสูบน้ำจากแม่น้ำเป็นเวลา 100 ชั่วโมง จึงจะพอกับความต้องการของอ้อยในพื้นที่ 100 ไร่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p226-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตัวอย่างที่ 5 การคำนวณหาว่าเมื่อไรควรให้น้ำแก่พืช</p>
|
||
<p>บ่อสูบ D21 พื้นที่ดินมีลักษณะส่วนใหญ่เป็นดินร่วน คือ เนื้อปานกลาง พื้นที่ปลูกเป็นถั่วเหลือง และ</p>
|
||
<p>ฝ้ายถั่วเหลืองปลูกได้ 4 สัปดาห์แล้ว สำหรับฝ้ายปลูกได้ 6 สัปดาห์ อยากทราบว่าเมื่อให้ถั่วเหลืองและ</p>
|
||
<p>ฝ้ายเต็มที่แล้ว เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม จะต้องให้น้ำครั้งต่อไปเมื่อไร</p>
|
||
<p>วิธีการคำนวณ สำหรับถั่วเหลืองการดำเนินการตามขั้นตอนดังต่อไปนี้</p>
|
||
<p>ขั้นแรก พิจารณาลักษณะเนื้อดินเพื่อหาข้อมูลความสามารถในการอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ สำหรับในพื้นที่ที่บ่อสูบ</p>
|
||
<p>D 21 เนื้อดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วน</p>
|
||
<p>จากตาราง ดินร่วนอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ 1.2 มม. ต่อรากลึก 1 ซม.</p>
|
||
<p>ขั้นที่ 2 พิจารณาความลึกของรากถั่วเหลือง สัปดาห์ 4 มีรากลึกประมาณ 50 ซม.</p>
|
||
<p>ขั้นที่ 3 คำนวณความสามารถอุ้มน้ำของดินในเขตรากของถั่วเหลือง</p>
|
||
<p>ความสามารถอุ้มน้ำได้ทั้งหมด = จากขั้นที่ (1) x ขั้นที่ (2)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p226-2.jpg" width="662" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นที่ 4 กำหนดให้พืชใช้น้ำจากดินที่อุ้มไว้ได้ทั้งหมดเพียงครึ่งเดียว (ให้น้ำพร่องน้ำได้ 50% ของน้ำที่เป็น</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p226-3.jpg" width="188" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ยอมให้พืชเอาน้ำไปใช้ได้ = ขั้นที่ (3) ÷ 2</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p226-4.jpg" width="521" height="82" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นที่ 5 หาอัตราการใช้น้ำเฉลี่ยสูงสุดของถั่วเหลือง จากตารางที่ 1 คือ 4 มม./วัน</p>
|
||
<p>ขั้นที่ 6 หาว่าถั่วเหลืองใช้น้ำได้กี่วันจึงพอดี ต้องให้ใหม่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p226-5.jpg" width="666" height="150" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตอบ ฉะนั้น เพื่อความสะดวกในการให้น้ำ สำหรับถั่วเหลืองอาจจะให้น้ำทุก ๆ 7 วัน หรือสัปดาห์ละครั้งก็ได้</p>
|
||
<p>ดังนั้น ต้องให้น้ำครั้งต่อไปวันที่ 15 พฤษภาคม</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p227-1.jpg" width="1090" height="141" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นแรก จากตาราง ดินร่วนอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ 1.2 มม./ซม.</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p227-2.jpg" width="408" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นที่ 3 สามารถอุ้มน้ำได้ทั้งหมด = ขั้นที่ (1) x ขั้นที่ (2)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p227-3.jpg" width="676" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นที่ 4 ยอมให้พืชเอาไปใช้ได้</p>
|
||
<p>= ขั้นที่ (3) ÷ 2</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p227-4.jpg" width="623" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ขั้นที่ 5 จากตารางอัตราการใช้น้ำเฉลี่ยสูงสุดคือ 3 มม./วัน</p>
|
||
<p>ขั้นที่ 6 จำนวนวันที่ใช้น้ำได้</p>
|
||
<p>= ขั้นที่ (4) ÷ ขั้นที่ (5)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p227-5.jpg" width="605" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตอบ ฉะนั้น เพื่อความสะดวกในการกำหนดการให้น้ำสำหรับฝ้าย อาจจะให้น้ำทุก ๆ 14 วัน หรือ</p>
|
||
<p>2 สัปดาห์ ให้น้ำครั้ง เป็นต้น ดังนั้น จะต้องให้น้ำครั้งต่อไปวันที่ 22 พฤษภาคม</p>
|
||
<p>ถ้าจะรู้ได้อย่างไรว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใด</p>
|
||
<p>เมื่อรู้ว่าถึงกำหนดเวลาให้น้ำแก่พืชแล้ว และอยากจะรู้ว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใดนั้นก็จะพิจารณาได้เป็น 2 แนวทางคือ</p>
|
||
<p>1. พิจารณาจากความสามารถอุ้มน้ำของดิน ว่าน้ำพร่องลงไปมากน้อยเพียงใด ปกติก่อนให้น้ำจะ</p>
|
||
<p>ยอมให้พร่องลงได้ประมาณ 50% ของความสามารถอุ้มน้ำได้เต็มที่ในเขตรากพืช ฉะนั้น เมื่อถึง</p>
|
||
<p>กำหนดการให้น้ำเราก็ให้น้ำเท่ากับจำนวนที่น้ำพร่องลงไป เช่น ดังตัวอย่างที่ 1 ที่ได้คำนวณแล้ว</p>
|
||
<p>ว่ายอมให้ถั่วเหลืองใช้น้ำจากดินได้ 50% เท่ากับ 30 มม. แต่การคิดปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้พืช</p>
|
||
<p>เราจะต้องเผื่อน้ำที่มีการสูญเสียไว้ด้วย เช่น ไหลซึมลงเกินเขตรากพืชและไหลออกไปจากแปลงไป</p>
|
||
<p>การสูญเสียทั้งสองอย่างนี้บางทีเราก็เรียกว่า ประสิทธิภาพการให้น้ำ เช่น มีการสูญเสียน้ำไปร้อย</p>
|
||
<p>ละ 35 ของน้ำที่จะต้องเติมให้ดิน หรือสูญเสีย 35% เพราะฉะนั้นประสิทธิภาพของการให้น้ำก็จะ</p>
|
||
<p>เป็น 100 – 35 = 65% เป็นต้น</p>
|
||
<p>ดังนั้น ปริมาณน้ำที่เราจะต้องให้จริง จะมีค่าดังนี้</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ปริมาณน้ำท ี่ยอมให้พืชใช้(มมม.</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ =</p>
|
||
<p>x 100</p>
|
||
<p>ประสิทธิภาพของการให้น้ำ(%)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-2.jpg" width="683" height="135" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>หรือถ้าต้องการคิดเป็นปริมาตรว่า กี่ลูกบาศก์เมตรต่อพื้นที่ 1 ไร่ ก็สามารถคำนวณได้โดยคูณด้วย 1.6ดังนี้</p>
|
||
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ (มม.)</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-3.jpg" width="621" height="124" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>2. พิจารณาจากปริมาณน้ำที่พืชใช้สูงสุดเฉลี่ยในช่วงนั้น แต่ถ้าเราไม่มั่นใจก็จะใช้จากการประเมิน</p>
|
||
<p>ค่าสูงสุดที่พืชใช้ เช่น พืชไร่ที่ปลูกฤดูแล้ง ใช้น้ำวันละ 5 มม. รวมการสูญเสียต่าง ๆ แล้วสำหรับ</p>
|
||
<p>พืชไร่ที่ปลูกฤดูฝนใช้น้ำวันละประมาณ 5 มม. รวมการสูญเสียต่าง ๆ แล้ว ถ้าเรากำหนดให้น้ำแก่</p>
|
||
<p>พืช 7 วัน ให้น้ำครั้ง เราก็สามารถคำนวณได้ว่าจะต้องให้น้ำครั้งละเท่าไร โดย</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = อัตราการใช้น้ำของพืช (มม./วัน) x จำนวนวันที่ให้ครั้งหนึ่ง</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-4.jpg" width="130" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>ตอบ</p>
|
||
<p>ดังนั้น ปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้ = 6 x 7 = 42 มม.</p>
|
||
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
|
||
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 42 = 67.2 ม.3/ไร่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-5.jpg" width="921" height="52" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>สำหรับพืชไร่ที่ปลูกฤดูฝน</p>
|
||
<p>ตอบ</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้ = 5 x 7 = 35 มม.</p>
|
||
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
|
||
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 35 = 56 ม.3/ไร่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p228-6.jpg" width="921" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p229-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>สำหรับข้าวปลูกในฤดูแล้ง ใช้น้ำเฉลี่ยวันละ 9 มม.</p>
|
||
<p>ตอบ</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = 9 x 7 = 63 มม.</p>
|
||
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
|
||
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 63 = 100.8 ม.3/ไร่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p229-2.jpg" width="921" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
<p>สำหรับข้าวปลูกในฤดูฝนข้าวใช้น้ำเฉลี่ยวันละ 7.5</p>
|
||
<p>ตอบ</p>
|
||
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = 7.5 x 7 = 52.5 มม.</p>
|
||
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
|
||
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 52.5 = 84 ม.3/ไร่</p>
|
||
<figure>
|
||
<img src="../assets/figures/p229-3.jpg" width="921" height="52" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
||
</figure>
|
||
</section>
|
||
<nav class="pager" aria-label="บทก่อนหน้า/ถัดไป"><a class="pager-link" href="ch04.html"><span>← บทก่อนหน้า</span><strong>บทที่ 4 ความต้องการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Requirements)</strong></a><a class="pager-link next" href="ch06.html"><span>บทถัดไป →</span><strong>บทที่ 6 วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</strong></a></nav>
|
||
</article>
|
||
</main>
|
||
<aside class="page-toc" aria-label="ในหน้านี้"><p class="page-toc-label">ในหน้านี้</p><ul> <li><a href="#sec-1">บทนำ</a></li> <li><a href="#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h1">5.2.2 ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (Appearent specific</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h2">5.2.3 ความสามารถในการอุ้มน้ำของดิน (Water holding</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h3">5.2.4 ความชื้นที่จุดวิกฤต (Critical Point)</a></li> <li><a href="#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a></li> <li><a href="#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a></li> <li><a href="#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a></li></ul></aside>
|
||
</div>
|
||
|
||
<div class="scrim" id="scrim" hidden></div>
|
||
<div class="search-modal" id="searchModal" role="dialog" aria-modal="true" aria-labelledby="searchTitle" hidden>
|
||
<div class="search-head">
|
||
<h2 id="searchTitle" class="sr">ค้นหา</h2>
|
||
<svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
|
||
<input id="searchInput" type="search" placeholder="พิมพ์คำค้น เช่น ความชื้น, ประสิทธิภาพการชลประทาน" autocomplete="off" aria-label="คำค้น">
|
||
<button class="icon-btn" id="searchClose" aria-label="ปิด"><svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M6 6l12 12M18 6 6 18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg></button>
|
||
</div>
|
||
<div class="search-results" id="searchResults"><p class="search-hint">พิมพ์อย่างน้อย 2 ตัวอักษร · ค้นทั้งเล่ม 10 บท</p></div>
|
||
</div>
|
||
<script src="../js/docs.js" defer></script>
|
||
</body>
|
||
</html>
|