Files
Bkk1234 4f74a509d5 intro-irre: แปลงตำราวิศวกรรมชลประทานเบื้องต้นเป็นเว็บเอกสาร 10 บท
- tools/extract.py: PDF 300 หน้า -> extracted/pages.json + crop ภาพ/ตาราง/สมการ 423 รูป
  (ถอด PUA วรรณยุกต์ไทย, รวมสระอำ, แยกหัวข้อที่ระดับ span)
- tools/build.py: generator หน้า docs แบบ static (สารบัญซ้าย/เนื้อหา/ในหน้านี้)
- index.html + chapters/ch01..10.html + css/docs.css + js/docs.js
  (ธีม K2D, ค้นหาเต็มเล่มผ่าน data/search.json, dark mode, drawer มือถือ)
- README.md: วิธี build และข้อจำกัดที่รู้อยู่
2026-11-19 01:34:49 +07:00

680 lines
86 KiB
HTML
Raw Permalink Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
<!DOCTYPE html>
<html lang="th">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling) · วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</title>
<meta name="description" content="บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)">
<meta name="theme-color" content="#1e3a8a">
<link rel="icon" href="../assets/favicon.svg" type="image/svg+xml">
<link rel="stylesheet" href="../css/docs.css">
</head>
<body data-root="../">
<a class="skip" href="#main">ข้ามไปที่เนื้อหา</a>
<header class="topbar">
<button class="icon-btn only-mobile" id="navToggle" aria-label="เปิดสารบัญ" aria-expanded="false">
<svg viewBox="0 0 24 24" width="20" height="20" aria-hidden="true"><path d="M3 6h18M3 12h18M3 18h18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" fill="none"/></svg>
</button>
<a class="brand" href="../index.html">
<svg class="brand-mark" viewBox="0 0 24 24" width="22" height="22" aria-hidden="true">
<path d="M12 2.5c3.6 4.4 6.5 8 6.5 11.2A6.5 6.5 0 0 1 5.5 13.7C5.5 10.5 8.4 6.9 12 2.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.7" stroke-linejoin="round"/>
<path d="M9 14.4c1.6-1.2 3.4-1.2 5 0" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.4" stroke-linecap="round"/>
</svg>
<span class="brand-text"><strong>วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</strong><small>02207211</small></span>
</a>
<div class="topbar-actions">
<button class="search-btn" id="searchOpen" aria-label="ค้นหาในตำรา">
<svg viewBox="0 0 24 24" width="16" height="16" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
<span>ค้นหา</span><kbd>Ctrl K</kbd>
</button>
<button class="icon-btn" id="themeToggle" aria-label="สลับโหมดสว่าง/มืด" aria-pressed="false">
<svg class="i-sun" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="12" cy="12" r="4.2" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8"/><path d="M12 2.6v2.2M12 19.2v2.2M2.6 12h2.2M19.2 12h2.2M5.4 5.4l1.6 1.6M17 17l1.6 1.6M18.6 5.4 17 7M7 17l-1.6 1.6" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linecap="round"/></svg>
<svg class="i-moon" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M20 14.5A8.2 8.2 0 0 1 9.5 4a8.4 8.4 0 1 0 10.5 10.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linejoin="round"/></svg>
</button>
</div>
</header>
<div class="layout">
<div class="side" id="side"><nav class="side-nav" aria-label="สารบัญ">
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 1</span><span class="nav-title">บทนำ (Introduction)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-1">1.1 คำนำ (Introduction)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-2">1.2 ขอบเขตงานทางวิศวกรรมชลประทาน (Scope of Irrigation Engineering Works)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-3">1.3 วิวัฒนาการการชลประทานในประเทศไทย (Irrigation Development in Thailand)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-4">1.4 องค์ประกอบของระบบชลประทาน (Irrigation System Components)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-5">1.5 สิ่งแวดล้อมของโครงการชลประทาน (Environment Problems of Irrigation)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-6">1.6 การวางโครงการชลประทาน (Irrigation Project Planning)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-7">1.7 การจัดการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Management)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-8">1.8 เอกสารอ้างอิง</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-9">1.9 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 2</span><span class="nav-title">ความสัมพันธ์ระหว่างดิน นํ้า และพืช (Soil-Water-Plant Relationships)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-1">2.1 ความจำเป็นต้องมีการชลประทาน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-2">2.2 คุณสมบัติทางกายภาพของดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-3">2.3 ชนิดของนํ้าในดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-4">2.4 ความสามารถในการอุ้มนํ้าของดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-5">2.5 ความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้ (Allowable Soil Moisture Deficiency, SMD)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-6">2.6 การดูลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-7">2.7 การหาความชื้นในดินโดยการชั่งนํ้าหนัก</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-8">2.8 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยการวัดความชื้นของดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-9">2.9 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยพิจารณาถึงความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-10">2.10 การดูดซึมนํ้าของดิน (Intake Characteristics of Soil)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-11">2.11 การรั่วซึมในแปลงนา (Percolation &amp; Seepage)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-12">2.12 เอกสารอ้างอิง</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-13">2.13 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 3</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-1">3.1 คำนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-2">3.2 ปัจจัยที่มีผลต่อการคายนํ้าและระเหย(Factors Affecting Evapotranspiration)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-3">3.3 การหาปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Determining Crop Evapotranspiration)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 และ 3.5 ตามลำดับ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 ปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Crop Evapotranspiration)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-5">3.5 การตอบสนองของผลิตพืชเนื่องจากการขาดนํ้า (Yield Response to Water)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-6">3.6 อิทธิพลของดินเค็มต่อการขาดนํ้า (Effect of Soil Salinity onWater Stress)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-7">3.7 เอกสารอ้างอิง</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-8">3.8 แบบฝึกหัด</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-9">3.9 ภาคผนวก</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 4</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Requirements)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-1">4.1 คำนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-2">4.2 สูตรการคำนวณหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทาน (Formula for Calculation of Irrigation</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-3">4.3 ปริมาณความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-4">4.4 ปริมาณการรั่วซึมนํ้าในแปลงนา (Percolation in Paddy Field)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-5">4.5 ปริมาณความต้องการนํ้าเพื่อกิจกรรมอื่นๆ(Other Water Requirements)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-6">4.6 ปริมาณฝนใช้การ (Effective Rainfall)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-7">4.7 ประสิทธิภาพของการชลประทาน (Irrigation Efficiency)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-8">4.8 การคำนวณหาความต้องการนํ้าชลประทาน(Calculation of Irrigation Water Requirements)</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-9">4.9 การหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทานโดยโปรแกรม CROPWAT</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-10">4.10 เอกสารอ้างอิง</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-11">4.11 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group is-active" open>
<summary><span class="nav-num">บทที่ 5</span><span class="nav-title">การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 6</span><span class="nav-title">วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#s6-1">6.1 ความหมายและขอบเขตการศึกษา</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 7</span><span class="nav-title">การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-1">7.1 ความหมาย “ การส่งนํ้า”</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-3">7.3 วิธีการส่งนํ้าชลประทาน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-4">7.4 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 8</span><span class="nav-title">การระบายนํ้า (Drainage)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-1">8.1 ความหมาย</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-5">8.5 หลักการระบายนํ้าใต้ผิวดิน</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-8">8.8 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 9</span><span class="nav-title">การควบคุมการส่งนํ้า (Water Delivery Control)</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-1">9.1 ความหมายของคำว่า “การควบคุมการส่งนํ้า”</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-3">9.3 คำถามท้ายบท</a></li>
</ul>
</details>
<details class="nav-group">
<summary><span class="nav-num">บทที่ 10</span><span class="nav-title">ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการออกแบบระบบชลประทาน (Basic Foundamental of Canal</span></summary>
<ul>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#sec-1">บทนำ</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-1">10.1 ข้อมูลที่ต้องการเพื่อคำนวณ ออกแบบ หน้าตัดคลองส่งนํ้า</a></li>
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-3">10.3 แบบฝึกหัด</a></li>
</ul>
</details>
</nav></div>
<main id="main" class="main">
<article class="doc">
<p class="breadcrumb"><a href="../index.html">หน้าปกตำรา</a><span>/</span>บทที่ 5</p>
<h1 class="doc-title">บทที่ 5 การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)</h1>
<p class="doc-meta">หน้า 189–229 ในหนังสือ · 5 หัวข้อ</p>
<section class="doc-section" id="sec-1">
<h2><a class="anchor" href="#sec-1">บทนำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 189</span></h2>
<figure>
<img src="../assets/figures/p189-1.jpg" width="1090" height="222" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
</section>
<section class="doc-section" id="s5-1">
<h2><a class="anchor" href="#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 189</span></h2>
<figure>
<img src="../assets/figures/p189-2.jpg" width="421" height="325" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p189-3.jpg" width="315" height="465" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร</p>
<p>(Permanent Wilting Point)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p189-4.jpg" width="160" height="79" loading="lazy" alt="รูปที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในดินกับการกำหนดการให้">
<figcaption>รูปที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในดินกับการกำหนดการให้</figcaption>
</figure>
<p>5.2. คุณสมบัติของดินเกี่ยวข้องกับการกำหนดการให้น้ำแก่พืช</p>
<p>5.2.1 เนื้อดิน (Soil Texture)เนื้อดินหมายถึงคุณสมบัติของดินที่</p>
<p>เกี่ยวกับเม็ดดินซึ่งดินในการเกษตรประกอบไปด้วยเม็ดดิน</p>
<p>3 ชนิด คือ</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p190-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>1 ) เม็ดทราย (Sand) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p190-2.jpg" width="293" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>2 ) เม็ดตะกอนทราย (Silt) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p190-3.jpg" width="316" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>3 ) เม็ดดินเหนียว (Clay) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางเล็กกว่า</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p190-4.jpg" width="189" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p191-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>การแยกเม็ดดินทั้ง 3 ชนิด ออกจากกันทำได้โดยใช้วิธีที่เรียกว่าHydrometer Method</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p191-2.jpg" width="795" height="718" loading="lazy" alt="รูปที่ 2 กราฟแสดงการแบ่งแยกประเภทเนื้อดินตามสัดส่วนของเม็ด">
<figcaption>รูปที่ 2 กราฟแสดงการแบ่งแยกประเภทเนื้อดินตามสัดส่วนของเม็ด</figcaption>
</figure>
<p>ทราย เม็ดตะกอนทราย และเม็ดดินเหนียว ตามมาตรฐาน</p>
<p>ของกระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา</p>
<p>ลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดินกลุ่มที่สำคัญ มีดังต่อไปนี้</p>
<p>1 ) ดินทราย (Sand) ประกอบด้วยทรายมากกว่า 85 เปอร์เซ็นต์</p>
<p>จึงมีลักษณะหลวงตัวและแยกกันเป็นเม็ด ๆ ทรายแต่ละเม็ด</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p192-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>สามารถมองเห็นและสัมผัสได้โดยง่าย เมื่อใช้มือบีบขณะแห้งแล้วคลายออก ทรายจะร่วงหล่นแยกออกจากกัน ถ้าบีบกดเมื่อเปียกชื้น ทรายจะจับเป็นก้อน แต่จะแตกเมื่อจับต้อง2) ดินร่วนปนทราย (Sandy Loam)ประกอบด้วยทรายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ แต่มีตะกอนและดินเหนียวปนอยู่พอที่จะทำให้จับตัวกันเป็นก้อนได้บ้าง ทรายแต่ละเม็ดจะสามารถมองเห็นและสัมผัสได้ ถ้าบีบไว้ในมือ เมื่อชื้นจะจับตัวเป็นก้อนแข็งและไม่แตกเมื่อใช้นิ้วกดเบา ๆ3) ดินร่วน (Loam) มีส่วนผสมของทราย ตะกอนทราย และดินเหนียวในอัตราส่วนอย่างละพอ ๆ กัน มีลักษณะอ่อนนิ่มเมื่อจับ แต่พอจะสังเกตได้ว่า มีความหยาบกระด้างของทรายอยู่บ้าง เมื่อเปียกจะเหนียวเล็กน้อย ถ้าทำให้แน่นในเมื่อขณะที่แห้งจะเป็นก้อนไม่แตก เมื่อใช้นิ้วกดเบา ๆ แต่ถ้าทำให้แน่นในขณะที่ดินเปียกจะเป็นก้อนแข็งไม่แตก4) ดินร่วนปนตะกอนทราย (Silt Loam) ประกอบด้วยตะกอนทรายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ มีทรายละเอียดปนอยู่เป็นจำนวนปานกลาง และมีดินเหนียวปนอยู่จำนวนเล็กน้อยเท่านั้น เมื่อแห้งมักจะจับตัวเป็นก้อน แต่ก้อนดินเหล่านี้สามารถจะทำให้แตกได้ง่าย เมื่อบดขยี้จะรู้สึกอ่อนนุ่ม เหมือน</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p193-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>แป้ง ไม่ว่าจะแห้งหรือเปียก ดินมักจะจับตัวเป็นก้อน ซึ่งหยิบจับได้โดยไม่แตกหัก5) ดินร่วนปนดินเหนียว (Clay Loam) เป็นดินที่มีเนื้อละเอียดเป็นก้อนหรือแผ่น ซึ่งมักจะแข็งเมื่อแห้ง เมื่อใช้นิ้วบี้ดูจะเป็นแผ่นบาง ๆ ซึ่งแตกได้ง่าย เนื้อดินเปียกจะจับตัวเป็นก้อน ซึ่งจะต้องจับเบา ๆ เมื่อตกจะไม่แตกเป็นผงและจะกลายเป็นก้อนที่อัดตัวแน่น6) ดินเหนียว (Clay) เป็นดินที่มีเนื้อละเอียด ซึ่งส่วนมากเมื่อแห้งมักจะจับตัวเป็นแผ่นหรือก้อนแข็ง เมื่อทำให้เปียกจะปั้นเป็นก้อนได้ และมักจะมีลักษณะเหนียว เมื่อใช้นิ้วบี้ดู จะเป็นแผ่นยืดหยุ่น</p>
<h3 id="s5-1-h1">5.2.2 ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (Appearent specific</h3>
<p>gravity)ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (AS) คืออัตราส่วนระหว่างน้ำหนักของดินแห้งต่อน้ำหนักของน้ำที่มีปริมาตรเท่าดินทั้งก้อนซึ่งรวมถึงช่องว่างระหว่างเม็ดดินด้วย</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p193-2.jpg" width="890" height="350" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ปริมาตรอากาศในช่องว่างระหว่าง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p194-1.jpg" width="632" height="330" loading="lazy" alt="รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างเม็ดดิน น้ำ และอากาศในก้อนดิน">
<figcaption>รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างเม็ดดิน น้ำ และอากาศในก้อนดิน</figcaption>
</figure>
<p>V = ปริมาตรของดินทั้งก้อน ซึ่งเท่ากับ ปริมาตรของอากาศ</p>
<p>(Va) + ปริมาตรน้ำ (Vw) + ปริมาตรของเม็ดดิน (Vs)</p>
<p>γ = ความหนาแน่นของน้ำซึ่งมีค่าเท่ากับ 1 กรัม ต่อ</p>
<p>ลูกบาศก์เซนติเมตร หรือ 62.4 ปอนด์ ต่อ ลูกบาศก์ฟุต</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p194-2.jpg" width="1101" height="418" loading="lazy" alt="ตารางที่ 1 ค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (As)">
<figcaption>ตารางที่ 1 ค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (As)</figcaption>
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p195-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<h3 id="s5-1-h2">5.2.3 ความสามารถในการอุ้มน้ำของดิน (Water holding</h3>
<figure>
<img src="../assets/figures/p195-2.jpg" width="332" height="82" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความชื้นชลประทานหมายถึง ความชื้นที่เหลือยู่ในดินเมื่อแรงดึงความชื้นภายในดินมีค่าอยู่ระหว่าง 1/10 ถึง 1/3 บรรยากาศ(1/10 บรรยากาศสำหรับดินทราย และ 1/3 บรรยากาศสำหรับดินเหนียว)</p>
<p>ความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร คือความชื้นที่เหลืออยู่ในดิน เมื่อดินมีแรงดึงความชื้นเท่ากับ 15 บรรยากาศ จากนิยามดังกล่าวจะสามารถหาค่าความชื้นชลประทานและความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉา ได้โดยใช้เครื่องแยกความชื้นออกจากดิน (Soil Moisture Extractor)</p>
<p>วิธีการหาค่าความชื้นชลประทาน และความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร จะทำได้ง่าย ๆ โดยการนำตัวอย่างดินในแปลงมาทำให้อิ่มตัวด้วยน้ำ แล้วจึงนำไปไว้ในหม้อความดัน (Extractor Chamber)ปรับความดันให้เท่ากับ 1/10 หรือ 1/3 หรือ 15 บรรยากาศ รอจนแรงดึงความชื้นของดินกับความดันภายในหม้ออยู่ในสภาวะสมดุลย์จึงนำเอาตัวอย่างดินออกมาหาความชื้น ค่าความชื้นในดินที่ความดัน 1/10 หรือ 1/3 บรรยากาศ คือความชื้นชลประทาน ส่วนที่ความดัน 15 บรรยากาศคือความชื้นที่จุดเหี่ยวเฉาถาวร แต่ถ้า</p>
<p>ต้องการรู้ความสามารถอุ้มน้ำของดินที่แรงดึงความชื้นอื่น ๆนอกจาก 1/10 หรือ 1/3 หรือ 15 บรรยากาศ</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p196-1.jpg" width="1009" height="1194" loading="lazy" alt="รูปที่ 5 เครื่องแยกความชื้นจากดิน (Soil Moisture Extractor)">
<figcaption>รูปที่ 5 เครื่องแยกความชื้นจากดิน (Soil Moisture Extractor)</figcaption>
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p197-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p198-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p199-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<h3 id="s5-1-h3">5.2.4 ความชื้นที่จุดวิกฤต (Critical Point)</h3>
<p>จุดวิกฤต หมายถึงจำนวนความชื้นที่พืชนำเอาไปใช้ได้ที่ยังเหลืออยู่ในดินในระดับที่เริ่มจะกระทบกระเทือนต่อผลผลิต</p>
<p>-ในเขตแห้งแล้งและกึ่งแห้งแล้งที่พืชได้รับส่วนใหญ่เป็นน้ำชลประทาน จากการศึกษาพบว่าควรจะให้น้ำเมื่อความชื้นที่พืชนำไปใช้ได้ลดลงประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ถ้าหากหลังการให้น้ำทุกครั้งมีความชื้นที่ Field capacity ดินจะมีความชื้นที่พืชนำไปใช้ได้อยู่ระหว่าง 50 ถึง 100 เปอร์เซ็นต์ตลอดเวลา</p>
<p><span class="bullet">- ในเขตชุ่มชื้นที่มีน้ำที่พืชใช้ส่วนใหญ่อาจมาจากฝน ดังนั้นการให้น้ำจึงทำกันเฉพาะในช่วงที่ขาดฝน และถ้าหากต้องการจะใช้น้ำฝนให้มากที่สุดเพื่อเป็นการประหยัดน้ำชลประทานแล้วก็จะต้องจัดที่ไว้สำหรับเก็บน้ำฝนให้มากที่สุด นั่นก็คือ ยอมให้ความชื้นในดินลดลงมาใกล้ขีดเหี่ยวเฉาที่สุดเท่าที่จะทำได้โดยไม่กระทบกระเทือนต่อผลิตผล</span></p>
</section>
<section class="doc-section" id="s5-3">
<h2><a class="anchor" href="#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 200</span></h2>
<p>มีช่วงเวลาหนึ่งในช่วงการเจริญเติบโตของพืชซึ่งเรียกว่าช่วงวิกฤต (Critical Period) ซึ่งเมื่อเกิดการขาดน้ำแล้วจะทำให้ปริมาณผลผลิตลดลงมากที่สุด หรือทำให้คุณภาพผลผลิตลดลง หรือทั้งปริมาณและคุณภาพของผลผลิตลดลง</p>
<p>การขาดน้ำในช่วงวิกฤตจะมีผลต่อข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ และธัญพืชต่าง ๆ ด้วยเหมือนกัน ถ้าพืชได้รับน้ำอย่างเพียงพอในระยะเริ่มต้นของการเจริญเติบโต ช่วงวิกฤตของข้าวสาลีคือ</p>
<p>1 ) เมื่อพืชงอกอย่างสมบูรณ์แล้วและเริ่มขยายตัวโตขึ้น การ</p>
<p>ขาดน้ำในช่วงนี้จะลดจำนวนรวงและจำนวน เมล็ดต่อรวง</p>
<p>2 ) ช่วงที่เริ่มออกดอก การขาดน้ำจะลดจำนวนเมล็ดต่อรวง</p>
<p>3 ) ในช่วงเริ่มต้นออกเมล็ด การขาดน้ำประกอบกับลมที่ร้อน</p>
<p>และแห้งแล้งจะทำให้การให้เมล็ดไม่ดีหรือเมล็ดลีบ</p>
</section>
<section class="doc-section" id="s5-4">
<h2><a class="anchor" href="#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 200</span></h2>
<p>เมื่อพิจารณาองค์ประกอบทุกอย่างแล้วอาจแบ่งการกำหนดการให้น้ำเป็น</p>
<p>1 ) ต้องการการให้น้ำบ่อยครั้ง จึงจะให้ผลผลิตสูง</p>
<p>2 ) ไม่จำเป็นต้องให้น้ำบ่อยครั้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p201-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>1 ) กลุ่มที่ต้องการให้น้ำบ่อยครั้ง มีสภาวะของพืช ดิน ภูมิอากาศและการจัดการเพาะปลูกดังนี้คือ(ก) พืช1. มีรากตื้น ไม่หนาแน่น และอัตราการแผ่ขยายต่ำ2. การเจริญเติบโตส่วนใหญ่อยู่ในช่วงที่ไม่มีฝน หรือช่วงที่มีการระเหยและคายน้ำมาก3. ผลผลิตที่ต้องการเป็น ลำต้น ใบ ดอก หรือ ผลสด(ข) ดิน1. ชั้นดินตื้น โครงสร้างของดินไม่ดีทำให้รากแผ่ขยายออกไปได้แคบและตื้น2. อัตราการซึมของน้ำเข้าไปในดินต่ำ การระบายน้ำในดินไม่ดี และมีการถ่ายเทอากาศไม่ดี3. มีโรคที่เป็นอันตรายต่อรากพืชอยู่ในดิน4. ดินระบายน้ำออกมาให้พืชได้น้อยเมื่อใช้แรงดึงความชื้นต่ำ5. เป็นดินเค็ม และ/หรือน้ำชลประทานมีเกลือละลายอยู่เป็นปริมาณมาก6. มีปุ๋ยอยู่ในดินเป็นปริมาณมากหรือปุ๋ยส่วนใหญ่อยู่ในดินชั้นบน7. ดินมีอุณหภูมิสูงมาก และพืชมีรากตื้น</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p202-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>1. มีลักษณะที่ทำให้อัตราการระเหยและการคายน้ำสูง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p202-2.jpg" width="489" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>1. ปลูกพืชตอนต้นฤดูแล้ง</p>
<p>2. ต้องการผลผลิตสูง ถึงแม้ว่าจะทำให้การเก็บเกี่ยวล่าช้าไปบ้างก็ยอม</p>
<p>3. ราคาของผลผลิตขึ้นอยู่กับน้ำหนักสด หรือขนาดของส่วนที่เก็บเกี่ยว</p>
<p>2 ) กลุ่มที่ไม่จำเป็นต้องให้น้ำบ่อยครั้งนัก มีสภาวะของพืช ดินภูมิอากาศ และการจัดเพาะปลูกดังนี้คือ(ก) พืช1. มีรากลึก แผ่กระจายอย่างหนาแน่น และมีอัตราการแผ่ขยายของรากสูง2. พืชมีความต้านทานต่อการขาดน้ำสูง3. การเจริญเติบโตส่วนใหญ่อยู่ในฤดูฝน หรือในช่วงที่มีการระเหยและการคายน้ำน้อย4. ผลผลิตที่ต้องการเป็นเมล็ดหรือผลแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p203-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>(ข) ดิน1. ชั้นดินลึก โครงสร้างดี2. อัตราการซึมของน้ำเข้าไปในดินพอเหมาะ การระบายน้ำและการถ่ายเทอากาศในดินดี3. ดินระบายน้ำออกมาให้พืชได้มากเมื่อใช้แรงดึงความชื้นต่ำ4. ดินและน้ำชลประทานมีเกลืออยู่น้อย5. มีปุ๋ยอยู่ในดินไม่มากนักและแผ่กระจายอยู่ตลอดความลึกของชั้นดิน6. น้ำใต้ดินอยู่ในระดับที่พืชสามารถดูดมาใช้ได้บ้าง(ค) ภูมิอากาศ1. มีอัตราการระเหยการคายน้ำต่ำ2. มีฝนตกในฤดูกาลเพาะปลูก(ง) การจัดการเพาะปลูก1. ปลูกและเจริญเติบโตในฤดูฝน และ/หรือในช่วงที่มีการระเหยและการคายน้ำน้อย2. ปลูกและเจริญเติบโตเต็มที่ก่อนถึงฤดูแล้ง3. ต้องการให้ผลผลิตแก่หรือสุกเร็วเพราะว่าตลาดกำลังต้องการ ถึงแม้ว่าคุณภาพและปริมาณจะด้อยกว่าปกติก็ยอม</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p204-1.jpg" width="1090" height="173" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
</section>
<section class="doc-section" id="s5-5">
<h2><a class="anchor" href="#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 204</span></h2>
<p>การกำหนดการให้น้ำอาจพิจารณาได้จากลักษณะอาการของพืชที่ปลูก คุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับจำนวนความชื้นของดิน การคำนวณจากการใช้น้ำของพืช</p>
<p>5.5.1 การกำหนดให้น้ำแก่พืชโดยการวัดความชื้นของดินโดยการชั่งน้ำหนัก (Gravimetric Sampling)</p>
<p>(1) ความชื้นในดินเป็นเปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง จะหาได้จากสมการ</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p204-2.jpg" width="263" height="135" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>เมื่อ PW = ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p204-3.jpg" width="640" height="184" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>(2) ความชื้นในดินเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร จะหาได้จากสมการ</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p205-1.jpg" width="249" height="127" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>เมื่อ PV = ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p205-2.jpg" width="653" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>V = ปริมาตรของดินทั้งก้อน</p>
<p>(3) ความชื้นในดินในรูปของความลึกของน้ำต่อความลึกของดิน</p>
<p>ถ้าทำการเก็บตัวอย่างดินในแปลงเป็นรูปทรงกระบอกเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 เซนติเมตร สูง 1 เมตร จากนั้นทำการแยกน้ำออกจากดินให้หมด แล้วนำไปเทลงในหลอดแก้วรูปทรงกระบอกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 15 เซนติเมตรเท่านั้น ถ้าได้น้ำในหลอดแก้วเท่ากับ 15 เซนติเมตร จะบอกได้ว่าดินมีความชื้น 15 เซนติเมตรต่อความลึกของดิน 2 เมตร หรือดินมีความชื้น 1.5 มิลลิเมตร ต่อเซนติเมตร ความจริงแล้ว การพูดถึงความชื้นในดินแบบนี้ก็คล้าย ๆกับที่กล่าวถึงในข้อ (2) ซึ่งจะพิสูจน์ให้เห็นจริงได้ด้วยรูป</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p206-1.jpg" width="1090" height="170" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความลึกของน้ำที่แยกออกจากดิน = d เมตร</p>
<p>π(X)2</p>
<p>d∴ ปริมาตรของน้ำที่แยกออกจากดิน (VW) =×</p>
<p>ลบ.ม.</p>
<p>ความสูงของแท่งตัวอย่างดิน</p>
<p>= D เมตร</p>
<p>π(X)2</p>
<p>×D∴ ปริมาตรของแท่งดินตัวอย่าง (v)</p>
<p>ลบ.ม.</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p206-2.jpg" width="987" height="612" loading="lazy" alt="รูปที่ 6 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในรูปความลึกของน้ำต่อ">
<figcaption>รูปที่ 6 ความสัมพันธ์ระหว่างความชื้นในรูปความลึกของน้ำต่อ</figcaption>
</figure>
<p>ความลึกของดินกับเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p207-1.jpg" width="1090" height="558" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p207-2.jpg" width="543" height="652" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ในการชลประทานระดับแปลงนา</p>
<p>ประสิทธิภาพของการชลประทานบนแปลงเพาะปลูกเป็นเปอร์เซ็นต์</p>
<p>ปริมาณน้ำส ุทธิจะต้องให้แก่พืช</p>
<p>= 100 x</p>
<p>ปริมาณน้ำท ั้งหมดที่จะต้องให้แก ่พืช</p>
<p>การวัดจำนวนความชื้นของดินโดยการชั่งน้ำหนักเป็นวิธีที่ให้ค่าถูกต้องดี แต่ก็มีข้อเสียที่ทำให้ไม่สามารถใช้ได้ทั่ว ๆ ไปอยู่หลายอย่าง คือ</p>
<p>(1) ต้องใช้เวลาและแรงงานมาก กล่าวคือ ต้องออกไปเก็บ</p>
<p>ตัวอย่างดินนำมาเข้าเตาอบ และคอยจนดินแห้งซึ่งจะต้องใช้เวลาอย่างน้อย 24 ชั่วโมง จึงจะได้คำตอบที่ต้องการ(2) ต้องการเครื่องมือหลายชิ้น เช่น สว่านเจาะเก็บตัวอย่าง</p>
<p>ดิน กระป๋องเก็บตัวอย่าง เครื่องชั่งน้ำหนักและเตาอบเครื่องมือเหล่านี้บางชิ้นมีใช้เฉพาะในห้องทดลองเท่านั้น(3) ความละเอียดถูกต้องขึ้นอยู่กับกรรมวิธีในการเก็บ</p>
<p>ตัวอย่าง จำนวนตัวอย่าง ความสม่ำเสมอของเนื้อดินในพื้นที่เพาะปลูก และความชำนาญของผู้เก็บตัวอย่าง</p>
<p>5.5.2 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยดูลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดิน (Feel and Appearance)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p209-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>5.5.3 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์</p>
<p>เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่นิยมใช้กันทั่ว ๆ ไปได้แก่</p>
<p><span class="bullet">- Tensiometer</span></p>
<p><span class="bullet">- Electrical Resistance Instrument</span></p>
<p><span class="bullet">- Neutron Moisture Mater 1) Tensiometer เป็นเครื่องมือที่ใช้วัดแรงดึงความชื้นของดินที่อยู่ในสภาวะสมดุลย์กับน้ำในกระเปาะพรุน เมื่อรู้ความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นของดินและจำนวนความชื้นในดินตงบริเวณจุดที่ตั้งTensiometer ก็จะทราบค่าจำนวนความชื้นในดิน ณ จุดนั้น</span></p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p210-1.jpg" width="563" height="726" loading="lazy" alt="รูปที่ 7Tensiometer">
<figcaption>รูปที่ 7Tensiometer</figcaption>
</figure>
<p>สูงสุด สำหรับพืชที่ปลูกในดินที่ลึกและมีการระบายน้ำดี</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p211-1.jpg" width="1101" height="1423" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>สูงสุด สำหรับพืชที่ปลูกในดินที่ลึกและมีการระบายน้ำดี(ต่อ)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p212-1.jpg" width="1101" height="1010" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>* ใช้ค่าน้อยเมื่อสภาพอากาศก่อให้เกิดการระเหยและการคายน้ำมาก และใช้ค่ามากเมื่อสภาพอากาศก่อให้เกิดการระเหยและการคายน้ำน้อย</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p213-1.jpg" width="1090" height="659" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>มิ.ย.</p>
<p>ส.ค.</p>
<p>ก.ย.</p>
<p>ที่ระยะ 30 ซม. และ 60 ซม.เมื่อดินที่ 30 ซม. ซึ่งมีรากอยู่หนาแน่นแห้ง แต่ที่ระดับ 60 ซม. ยังเปียกอยู่ก็ให้น้ำแต่น้อย (3-4 ชั่วโมง) เมื่อทั้งระดับ 30 ซม. และ 60 ซม. แห้งก็เพิ่มเวลาให้น้ำให้มากขึ้น (7 ชั่วโมง) เพื่อให้ดินเปียกตลอดความลึก</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p214-1.jpg" width="1090" height="1116" loading="lazy" alt="รูปที่ 9 กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นกับ">
<figcaption>รูปที่ 9 กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงดึงความชื้นกับ</figcaption>
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p214-2.jpg" width="561" height="79" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p215-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>2 ) Electrical Resistance Instrument เป็นเครื่องมือวัดความชื้นในดินแบบวัดแรงต้านไฟฟ้าของวัสดุพรุนซึ่งมีส่วนประกอบที่สำคัญคือ เครื่องวัดความต้านทานไฟฟ้าซึ่งสามารถแปลงค่าความต้านทานเป็นความชื้นในดินเรียกว่าSoil Moisture Meter และก้อนความต้านทาน (Resistance Block หรือ Bouyoucos Block) ดังแสดงในรูป ลักษณะของก้อนความต้านทานจะประกอบไปด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขั้ว แล้วห่อหุ้มด้วยวัสดุพรุน เช่น ปูนพลาสเตอร์ ไนล่อน หรือ ไฟเบอร์กลาส ซึ่งปัจจุบันใช้เครื่องมือทางด้านวงจรไฟฟ้าจะสะดวกกว่า</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p215-2.jpg" width="815" height="892" loading="lazy" alt="รูปที่ 10Electrical Resistance Instrument">
<figcaption>รูปที่ 10Electrical Resistance Instrument</figcaption>
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p216-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>3 ) Neutron Moisture Meter เครื่องวัดความชื้นแบบวัดการแผ่กระจายของนิวตรอน Neutron Moisture Meter เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการกำหนดการใช้น้ำที่มีประสิทธิภาพยิ่งเพราะสามารถวัดความชื้นในดินได้สะดวกรวดเร็ว มีความคล่องตัวและแม่นยำสูงเครื่องมือชนิดนี้ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ๆ 3 ส่วน คือสารกัมมันตภาพรังสี ซึ่งทำหน้าที่ เป็นตัวกระจายนิวตรอนเครื่องมือตรวจจับนิวตรอนช้า และเครื่องนับจำนวนนิวตรอนช้า ปัจจุบันได้มีการผลิตเครื่องมือดังกล่าวมากมายหลายแบบ แต่การทำงานของเครื่องมืออาศัยหลักเดียวกัน</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p216-2.jpg" width="1010" height="519" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p216-3.jpg" width="602" height="82" loading="lazy" alt="รูปที่ 11Neutron Moisture Meter">
<figcaption>รูปที่ 11Neutron Moisture Meter</figcaption>
</figure>
<p>5.5.4 การกำหนดการให้น้ำแก่พืชโดยพิจารณาจากการให้น้ำของพืช</p>
<p>การคำนวณเพื่อต้องการทราบว่าเมื่อไรต้องให้น้ำแก่พืช หรือการกำหนดเวลาการให้น้ำแก่พืชได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลที่สำคัญดังต่อไปนี้</p>
<p>(1) ความสามารถอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ของดิน(2) ความลึกของรากพืช(3) อัตราการใช้น้ำของพืช1) ความสามารถอุ้มน้ำของดิน ดังได้กล่าวมาแล้วว่าดินเปรียบเสมือนถังน้ำ หรือที่เก็บน้ำโดยธรรมชาติให้แก่รากพืชดินแต่ละชนิดก็มีความสามารถอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้แตกต่างกันพอจะกล่าวแยกเป็นสามกลุ่มใหญ่ ๆ คือ</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p217-1.jpg" width="1025" height="282" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>2 ) ความลึกของรากพืช เป็นสิ่งสำคัญในการกำหนดความลึกของดินที่จะให้น้ำ และใช้คำนวณหาปริมาณน้ำทั้งหมดที่ดินจะเก็บไว้ให้พืชใช้ได้สูงสุด</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p218-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p219-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>3 ) อัตราการใช้น้ำของพืช พืชแต่ละชนิดมีความต้องการใช้น้ำไม่เท่ากันทุกระยะของการเจริญเติบโตในระยะเริ่มแรกของการเจริญ พืชจะใช้น้ำเป็นปริมาณน้อยและใช้มากที่สุดเมื่อถึงระยะออกดอก การเกิดเป็นเมล็ดหรือติดผล และต้องการน้ำน้อยที่สุด</p>
<p>จะรู้ได้อย่างไรว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใด</p>
<p>เมื่อรู้ว่าถึงกำหนดเวลาให้น้ำแก่พืชแล้ว และอยากจะรู้ว่า ควรให้น้ำครั้งละเท่าใดนั้นก็จะพิจารณาได้เป็น 2 แนวทางคือ</p>
<p>1 ) พิจารณาจากความสามารถอุ้มน้ำของดิน ว่าน้ำพร่องลงไปมากน้อยเพียงใด ปกติก่อนให้น้ำจะยอมให้พร่องลงได้ประมาณ50% ของความสามารถอุ้มน้ำได้เต็มที่ในเขตรากพืชดังนั้น ปริมาณน้ำที่เราจะต้องให้จริง จะมีค่าดังนี้</p>
<p>ปริมาณน้ำท ี่ยอมให้พืชใช้(มมม.</p>
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ =</p>
<p>x 100</p>
<p>ประสิทธิภาพของการให้น้ำ(%)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p220-1.jpg" width="1100" height="1555" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p221-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตัวอย่างการกำหนดการให้น้ำ</p>
<p>ตัวอย่าง1 ในการเก็บตัวอย่างดินเพื่อหาความถ่วงจำเพาะปรากฏของดินมีข้อมูลดังต่อไปนี้</p>
<p>ขนาดวงแหวน เส้นผ่าศูนย์กลาง 5.5 เซนติเมตร สูง 6 เซนติเมตร น้ำหนักวงแหวนและกระป๋องเก็บตัวอย่าง 40 กรัม</p>
<p>น้ำหนักดินแห้งหลังอบรวมน้ำหนักวงแหวนและกระป๋องเก็บตัวอย่าง 240 กรัม</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p221-2.jpg" width="869" height="708" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p222-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตัวอย่างที่ 2 ในการหาความในดินในแปลงเพาะปลูกแปลงหนึ่งซึ่งเนื้อดินเป็นดินร่วน โดยใช้สว่านเจาะเก็บ</p>
<p>ตัวอย่างดิน ปรากฏว่ามีข้อมูลดังต่อไปนี้</p>
<p>น้ำหนักของกระป๋องเก็บตัวอย่าง = 17 กรัม</p>
<p>น้ำหนักดินเปียกรวมน้ำหนักกระป๋อง = 125 กรัม</p>
<p>น้ำหนักดินแห้งรวมน้ำหนักกระป๋อง = 105 กรัม</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p222-2.jpg" width="647" height="124" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความชื่นในดิน = 20 x 100 = 18.5 โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p222-3.jpg" width="773" height="123" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความชื้นเป็นเปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร (PV)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p222-4.jpg" width="849" height="670" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p223-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตัวอย่างที่ 3 จงหาความลึกของน้ำที่จะต้องให้แก่ดินเพื่อให้ดินมีความชื้นที่ความชื้นชลประทาน</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p223-2.jpg" width="186" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความชื้นของดินก่อนการให้น้ำ = 8.5 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<p>ความชื้นที่ Field Capacity = 21.0 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักดินแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p223-3.jpg" width="631" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน = 1.20</p>
<p>วิธีทำ ความชื้นที่จะต้องให้แก่ดินเพื่อให้ดินมีความชื้นที่ชลประทาน (Field Capacity)</p>
<p>= 21.0 – 8.5 = 11.5 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p223-4.jpg" width="502" height="557" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ดังนั้น จะต้องให้น้ำแก่ดิน 12.42 เซนติเมตร ดินจึงมีความชื้นที่ความชื้นชลประทานตลอดความลึกของเขตราก0.90 เมตร</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p224-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตัวอย่างที่ 4 จากการตรวจสอบความชื้นในเขตรากพืชของแปลงปลูกอ้อย ซึ่งมีเนื้อที่ 100 ไร่ พบว่ามีความชื้น</p>
<p>อยู่เพียง 14 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้ง และจากการวิเคราะห์ดินในแปลงพบว่าเนื้อดินเป็น</p>
<p>แบบดินร่วน ซึ่งมีค่าความถ่วงจำเพาะปรากฏเท่ากับ 1.45 ค่าความชื้นชลประทานและความชื้นที่จุด</p>
<p>เหี่ยวเฉาถาวร เท่ากับ 20 และ 10 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักของดินแห้งตามลำดับกำหนดว่ารากต้นอ้อย</p>
<p>60 เซนติเมตร ความชื้นที่จุดวิกฤตมีค่าเท่ากับ 40 เปอร์เซ็นต์ของความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้ ถามว่า</p>
<p>ถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำแก่พืชได้หรือยัง ถ้าถึงเวลาที่ต้องให้น้ำได้แล้ว ถามว่า จะต้องสูบน้ำจากแม่น้ำ</p>
<p>เพื่อส่งให้กับแปลงปลูกอ้อยทั้ง 100 ไร่ เป็นเวลานานเท่าใดถ้าประสิทธิภาพในการชลประทานบน</p>
<p>แปลงเพาะปลูกเท่ากับ 70% และประสิทธิภาพในการส่งน้ำเท่ากับ 60% และปั๓มมีอัตราการสูบน้ำได้</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p224-2.jpg" width="223" height="126" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>(1) ตรวจสอบดูว่าถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำได้หรือยังโดยพิจารณาดูว่าความชื้นในดินซึ่งเท่ากับ</p>
<p>14 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักของดินแห้งลดลงถึงจุดวิกฤตหรือยัง ถ้าถึงจุดวิกฤตก็แสดงว่าควรให้น้ำได้</p>
<p>ความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้ = 20 – 10 = 10% โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<p>ความชื้นที่จุดวิกฤต</p>
<p>= 40% ของความชื้นที่พืชดูดเอาไปใช้ได้</p>
<p>หรือ ความชื้นที่จุดวิกฤต = 10 + 0.4 (10)% โดยน้ำหนักของดินแห้ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p224-3.jpg" width="625" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตอบ ถึงเวลาที่จะต้องให้น้ำได้แล้วเพราะความชื้นในแปลงปลูกอ้อยลดลงถึงจุดวิกฤตพอดี</p>
<p>(2) หาจำนวนน้ำที่จะต้องสูบขึ้นจากแม่น้ำเพื่อส่งให้กับแปลงปลูกอ้อย</p>
<p>ความชื้นที่จะต้องให้แก่ต้นอ้อย = ความชื้นชลประทาน</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p224-4.jpg" width="611" height="197" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p225-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>6 ความลึกของน้ำที่จะต้องให้แก่อ้อย =</p>
<p>ซม. ×.145×60</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p225-2.jpg" width="427" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>.522ปริมาณน้ำสุทธิที่จะต้องหามาให้แก่ข้าวโพด = ×100×1600ลบ.เมตร</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p225-3.jpg" width="617" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>8352 ปริมาณน้ำที่จะต้องสูบจากแม่น้ำ</p>
<p>= 19885.7 ลบ.เมตร</p>
<p>6.0 ×7.0</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p225-4.jpg" width="498" height="81" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตอบ จะต้องสูบน้ำจากแม่น้ำเป็นเวลา 100 ชั่วโมง จึงจะพอกับความต้องการของอ้อยในพื้นที่ 100 ไร่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p226-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตัวอย่างที่ 5 การคำนวณหาว่าเมื่อไรควรให้น้ำแก่พืช</p>
<p>บ่อสูบ D21 พื้นที่ดินมีลักษณะส่วนใหญ่เป็นดินร่วน คือ เนื้อปานกลาง พื้นที่ปลูกเป็นถั่วเหลือง และ</p>
<p>ฝ้ายถั่วเหลืองปลูกได้ 4 สัปดาห์แล้ว สำหรับฝ้ายปลูกได้ 6 สัปดาห์ อยากทราบว่าเมื่อให้ถั่วเหลืองและ</p>
<p>ฝ้ายเต็มที่แล้ว เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม จะต้องให้น้ำครั้งต่อไปเมื่อไร</p>
<p>วิธีการคำนวณ สำหรับถั่วเหลืองการดำเนินการตามขั้นตอนดังต่อไปนี้</p>
<p>ขั้นแรก พิจารณาลักษณะเนื้อดินเพื่อหาข้อมูลความสามารถในการอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ สำหรับในพื้นที่ที่บ่อสูบ</p>
<p>D 21 เนื้อดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วน</p>
<p>จากตาราง ดินร่วนอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ 1.2 มม. ต่อรากลึก 1 ซม.</p>
<p>ขั้นที่ 2 พิจารณาความลึกของรากถั่วเหลือง สัปดาห์ 4 มีรากลึกประมาณ 50 ซม.</p>
<p>ขั้นที่ 3 คำนวณความสามารถอุ้มน้ำของดินในเขตรากของถั่วเหลือง</p>
<p>ความสามารถอุ้มน้ำได้ทั้งหมด = จากขั้นที่ (1) x ขั้นที่ (2)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p226-2.jpg" width="662" height="49" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นที่ 4 กำหนดให้พืชใช้น้ำจากดินที่อุ้มไว้ได้ทั้งหมดเพียงครึ่งเดียว (ให้น้ำพร่องน้ำได้ 50% ของน้ำที่เป็น</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p226-3.jpg" width="188" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ยอมให้พืชเอาน้ำไปใช้ได้ = ขั้นที่ (3) ÷ 2</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p226-4.jpg" width="521" height="82" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นที่ 5 หาอัตราการใช้น้ำเฉลี่ยสูงสุดของถั่วเหลือง จากตารางที่ 1 คือ 4 มม./วัน</p>
<p>ขั้นที่ 6 หาว่าถั่วเหลืองใช้น้ำได้กี่วันจึงพอดี ต้องให้ใหม่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p226-5.jpg" width="666" height="150" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตอบ ฉะนั้น เพื่อความสะดวกในการให้น้ำ สำหรับถั่วเหลืองอาจจะให้น้ำทุก ๆ 7 วัน หรือสัปดาห์ละครั้งก็ได้</p>
<p>ดังนั้น ต้องให้น้ำครั้งต่อไปวันที่ 15 พฤษภาคม</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p227-1.jpg" width="1090" height="141" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นแรก จากตาราง ดินร่วนอุ้มน้ำให้พืชใช้ได้ 1.2 มม./ซม.</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p227-2.jpg" width="408" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นที่ 3 สามารถอุ้มน้ำได้ทั้งหมด = ขั้นที่ (1) x ขั้นที่ (2)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p227-3.jpg" width="676" height="50" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นที่ 4 ยอมให้พืชเอาไปใช้ได้</p>
<p>= ขั้นที่ (3) ÷ 2</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p227-4.jpg" width="623" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ขั้นที่ 5 จากตารางอัตราการใช้น้ำเฉลี่ยสูงสุดคือ 3 มม./วัน</p>
<p>ขั้นที่ 6 จำนวนวันที่ใช้น้ำได้</p>
<p>= ขั้นที่ (4) ÷ ขั้นที่ (5)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p227-5.jpg" width="605" height="80" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตอบ ฉะนั้น เพื่อความสะดวกในการกำหนดการให้น้ำสำหรับฝ้าย อาจจะให้น้ำทุก ๆ 14 วัน หรือ</p>
<p>2 สัปดาห์ ให้น้ำครั้ง เป็นต้น ดังนั้น จะต้องให้น้ำครั้งต่อไปวันที่ 22 พฤษภาคม</p>
<p>ถ้าจะรู้ได้อย่างไรว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใด</p>
<p>เมื่อรู้ว่าถึงกำหนดเวลาให้น้ำแก่พืชแล้ว และอยากจะรู้ว่าควรให้น้ำครั้งละเท่าใดนั้นก็จะพิจารณาได้เป็น 2 แนวทางคือ</p>
<p>1. พิจารณาจากความสามารถอุ้มน้ำของดิน ว่าน้ำพร่องลงไปมากน้อยเพียงใด ปกติก่อนให้น้ำจะ</p>
<p>ยอมให้พร่องลงได้ประมาณ 50% ของความสามารถอุ้มน้ำได้เต็มที่ในเขตรากพืช ฉะนั้น เมื่อถึง</p>
<p>กำหนดการให้น้ำเราก็ให้น้ำเท่ากับจำนวนที่น้ำพร่องลงไป เช่น ดังตัวอย่างที่ 1 ที่ได้คำนวณแล้ว</p>
<p>ว่ายอมให้ถั่วเหลืองใช้น้ำจากดินได้ 50% เท่ากับ 30 มม. แต่การคิดปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้พืช</p>
<p>เราจะต้องเผื่อน้ำที่มีการสูญเสียไว้ด้วย เช่น ไหลซึมลงเกินเขตรากพืชและไหลออกไปจากแปลงไป</p>
<p>การสูญเสียทั้งสองอย่างนี้บางทีเราก็เรียกว่า ประสิทธิภาพการให้น้ำ เช่น มีการสูญเสียน้ำไปร้อย</p>
<p>ละ 35 ของน้ำที่จะต้องเติมให้ดิน หรือสูญเสีย 35% เพราะฉะนั้นประสิทธิภาพของการให้น้ำก็จะ</p>
<p>เป็น 100 – 35 = 65% เป็นต้น</p>
<p>ดังนั้น ปริมาณน้ำที่เราจะต้องให้จริง จะมีค่าดังนี้</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ปริมาณน้ำท ี่ยอมให้พืชใช้(มมม.</p>
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ =</p>
<p>x 100</p>
<p>ประสิทธิภาพของการให้น้ำ(%)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-2.jpg" width="683" height="135" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>หรือถ้าต้องการคิดเป็นปริมาตรว่า กี่ลูกบาศก์เมตรต่อพื้นที่ 1 ไร่ ก็สามารถคำนวณได้โดยคูณด้วย 1.6ดังนี้</p>
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ (มม.)</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-3.jpg" width="621" height="124" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>2. พิจารณาจากปริมาณน้ำที่พืชใช้สูงสุดเฉลี่ยในช่วงนั้น แต่ถ้าเราไม่มั่นใจก็จะใช้จากการประเมิน</p>
<p>ค่าสูงสุดที่พืชใช้ เช่น พืชไร่ที่ปลูกฤดูแล้ง ใช้น้ำวันละ 5 มม. รวมการสูญเสียต่าง ๆ แล้วสำหรับ</p>
<p>พืชไร่ที่ปลูกฤดูฝนใช้น้ำวันละประมาณ 5 มม. รวมการสูญเสียต่าง ๆ แล้ว ถ้าเรากำหนดให้น้ำแก่</p>
<p>พืช 7 วัน ให้น้ำครั้ง เราก็สามารถคำนวณได้ว่าจะต้องให้น้ำครั้งละเท่าไร โดย</p>
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = อัตราการใช้น้ำของพืช (มม./วัน) x จำนวนวันที่ให้ครั้งหนึ่ง</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-4.jpg" width="130" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>ตอบ</p>
<p>ดังนั้น ปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้ = 6 x 7 = 42 มม.</p>
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 42 = 67.2 ม.3/ไร่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-5.jpg" width="921" height="52" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>สำหรับพืชไร่ที่ปลูกฤดูฝน</p>
<p>ตอบ</p>
<p>ปริมาณน้ำที่จะต้องส่งให้ = 5 x 7 = 35 มม.</p>
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 35 = 56 ม.3/ไร่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p228-6.jpg" width="921" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<figure>
<img src="../assets/figures/p229-1.jpg" width="1090" height="68" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>สำหรับข้าวปลูกในฤดูแล้ง ใช้น้ำเฉลี่ยวันละ 9 มม.</p>
<p>ตอบ</p>
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = 9 x 7 = 63 มม.</p>
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 63 = 100.8 ม.3/ไร่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p229-2.jpg" width="921" height="51" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
<p>สำหรับข้าวปลูกในฤดูฝนข้าวใช้น้ำเฉลี่ยวันละ 7.5</p>
<p>ตอบ</p>
<p>ปริมาณน้ำที่ต้องส่งให้ = 7.5 x 7 = 52.5 มม.</p>
<p>หรือคิดเป็นปริมาณต่อไร่ได้คือ</p>
<p>ปริมาตรน้ำที่ต้องส่งให้ = 1.6 x 52.5 = 84 ม.3/ไร่</p>
<figure>
<img src="../assets/figures/p229-3.jpg" width="921" height="52" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
</figure>
</section>
<nav class="pager" aria-label="บทก่อนหน้า/ถัดไป"><a class="pager-link" href="ch04.html"><span>← บทก่อนหน้า</span><strong>บทที่ 4 ความต้องการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Requirements)</strong></a><a class="pager-link next" href="ch06.html"><span>บทถัดไป →</span><strong>บทที่ 6 วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</strong></a></nav>
</article>
</main>
<aside class="page-toc" aria-label="ในหน้านี้"><p class="page-toc-label">ในหน้านี้</p><ul> <li><a href="#sec-1">บทนำ</a></li> <li><a href="#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h1">5.2.2 ความถ่วงจำเพาะปรากฏของดิน (Appearent specific</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h2">5.2.3 ความสามารถในการอุ้มน้ำของดิน (Water holding</a></li> <li class="sub"><a href="#s5-1-h3">5.2.4 ความชื้นที่จุดวิกฤต (Critical Point)</a></li> <li><a href="#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a></li> <li><a href="#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a></li> <li><a href="#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a></li></ul></aside>
</div>
<div class="scrim" id="scrim" hidden></div>
<div class="search-modal" id="searchModal" role="dialog" aria-modal="true" aria-labelledby="searchTitle" hidden>
<div class="search-head">
<h2 id="searchTitle" class="sr">ค้นหา</h2>
<svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
<input id="searchInput" type="search" placeholder="พิมพ์คำค้น เช่น ความชื้น, ประสิทธิภาพการชลประทาน" autocomplete="off" aria-label="คำค้น">
<button class="icon-btn" id="searchClose" aria-label="ปิด"><svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M6 6l12 12M18 6 6 18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg></button>
</div>
<div class="search-results" id="searchResults"><p class="search-hint">พิมพ์อย่างน้อย 2 ตัวอักษร · ค้นทั้งเล่ม 10 บท</p></div>
</div>
<script src="../js/docs.js" defer></script>
</body>
</html>