- tools/extract.py: PDF 300 หน้า -> extracted/pages.json + crop ภาพ/ตาราง/สมการ 423 รูป (ถอด PUA วรรณยุกต์ไทย, รวมสระอำ, แยกหัวข้อที่ระดับ span) - tools/build.py: generator หน้า docs แบบ static (สารบัญซ้าย/เนื้อหา/ในหน้านี้) - index.html + chapters/ch01..10.html + css/docs.css + js/docs.js (ธีม K2D, ค้นหาเต็มเล่มผ่าน data/search.json, dark mode, drawer มือถือ) - README.md: วิธี build และข้อจำกัดที่รู้อยู่
321 lines
45 KiB
HTML
321 lines
45 KiB
HTML
<!DOCTYPE html>
|
|
<html lang="th">
|
|
<head>
|
|
<meta charset="utf-8">
|
|
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
|
|
<title>บทที่ 7 การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery) · วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</title>
|
|
<meta name="description" content="บทที่ 7 การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery)">
|
|
<meta name="theme-color" content="#1e3a8a">
|
|
<link rel="icon" href="../assets/favicon.svg" type="image/svg+xml">
|
|
<link rel="stylesheet" href="../css/docs.css">
|
|
</head>
|
|
<body data-root="../">
|
|
<a class="skip" href="#main">ข้ามไปที่เนื้อหา</a>
|
|
<header class="topbar">
|
|
<button class="icon-btn only-mobile" id="navToggle" aria-label="เปิดสารบัญ" aria-expanded="false">
|
|
<svg viewBox="0 0 24 24" width="20" height="20" aria-hidden="true"><path d="M3 6h18M3 12h18M3 18h18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" fill="none"/></svg>
|
|
</button>
|
|
<a class="brand" href="../index.html">
|
|
<svg class="brand-mark" viewBox="0 0 24 24" width="22" height="22" aria-hidden="true">
|
|
<path d="M12 2.5c3.6 4.4 6.5 8 6.5 11.2A6.5 6.5 0 0 1 5.5 13.7C5.5 10.5 8.4 6.9 12 2.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.7" stroke-linejoin="round"/>
|
|
<path d="M9 14.4c1.6-1.2 3.4-1.2 5 0" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.4" stroke-linecap="round"/>
|
|
</svg>
|
|
<span class="brand-text"><strong>วิศวกรรมชลประทานเบื้องต้น</strong><small>02207211</small></span>
|
|
</a>
|
|
<div class="topbar-actions">
|
|
<button class="search-btn" id="searchOpen" aria-label="ค้นหาในตำรา">
|
|
<svg viewBox="0 0 24 24" width="16" height="16" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
|
|
<span>ค้นหา</span><kbd>Ctrl K</kbd>
|
|
</button>
|
|
<button class="icon-btn" id="themeToggle" aria-label="สลับโหมดสว่าง/มืด" aria-pressed="false">
|
|
<svg class="i-sun" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="12" cy="12" r="4.2" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8"/><path d="M12 2.6v2.2M12 19.2v2.2M2.6 12h2.2M19.2 12h2.2M5.4 5.4l1.6 1.6M17 17l1.6 1.6M18.6 5.4 17 7M7 17l-1.6 1.6" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linecap="round"/></svg>
|
|
<svg class="i-moon" viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M20 14.5A8.2 8.2 0 0 1 9.5 4a8.4 8.4 0 1 0 10.5 10.5Z" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="1.8" stroke-linejoin="round"/></svg>
|
|
</button>
|
|
</div>
|
|
</header>
|
|
|
|
<div class="layout">
|
|
<div class="side" id="side"><nav class="side-nav" aria-label="สารบัญ">
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 1</span><span class="nav-title">บทนำ (Introduction)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-1">1.1 คำนำ (Introduction)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-2">1.2 ขอบเขตงานทางวิศวกรรมชลประทาน (Scope of Irrigation Engineering Works)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-3">1.3 วิวัฒนาการการชลประทานในประเทศไทย (Irrigation Development in Thailand)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-4">1.4 องค์ประกอบของระบบชลประทาน (Irrigation System Components)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-5">1.5 สิ่งแวดล้อมของโครงการชลประทาน (Environment Problems of Irrigation)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-6">1.6 การวางโครงการชลประทาน (Irrigation Project Planning)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-7">1.7 การจัดการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Management)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-8">1.8 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch01.html#s1-9">1.9 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 2</span><span class="nav-title">ความสัมพันธ์ระหว่างดิน นํ้า และพืช (Soil-Water-Plant Relationships)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-1">2.1 ความจำเป็นต้องมีการชลประทาน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-2">2.2 คุณสมบัติทางกายภาพของดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-3">2.3 ชนิดของนํ้าในดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-4">2.4 ความสามารถในการอุ้มนํ้าของดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-5">2.5 ความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้ (Allowable Soil Moisture Deficiency, SMD)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-6">2.6 การดูลักษณะและความรู้สึกสัมผัสของดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-7">2.7 การหาความชื้นในดินโดยการชั่งนํ้าหนัก</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-8">2.8 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยการวัดความชื้นของดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-9">2.9 ตัวอย่างการกำหนดการให้นํ้าแก่พืชโดยพิจารณาถึงความชื้นที่ยอมให้พืชดูดไปใช้ได้</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-10">2.10 การดูดซึมนํ้าของดิน (Intake Characteristics of Soil)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-11">2.11 การรั่วซึมในแปลงนา (Percolation & Seepage)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-12">2.12 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch02.html#s2-13">2.13 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 3</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-1">3.1 คำนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-2">3.2 ปัจจัยที่มีผลต่อการคายนํ้าและระเหย(Factors Affecting Evapotranspiration)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-3">3.3 การหาปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Determining Crop Evapotranspiration)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 และ 3.5 ตามลำดับ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-4">3.4 ปริมาณการใช้นํ้าของพืช (Crop Evapotranspiration)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-5">3.5 การตอบสนองของผลิตพืชเนื่องจากการขาดนํ้า (Yield Response to Water)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-6">3.6 อิทธิพลของดินเค็มต่อการขาดนํ้า (Effect of Soil Salinity onWater Stress)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-7">3.7 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-8">3.8 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch03.html#s3-9">3.9 ภาคผนวก</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 4</span><span class="nav-title">ความต้องการนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Requirements)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-1">4.1 คำนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-2">4.2 สูตรการคำนวณหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทาน (Formula for Calculation of Irrigation</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-3">4.3 ปริมาณความต้องการนํ้าของพืช (Crop Water Requirements)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-4">4.4 ปริมาณการรั่วซึมนํ้าในแปลงนา (Percolation in Paddy Field)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-5">4.5 ปริมาณความต้องการนํ้าเพื่อกิจกรรมอื่นๆ(Other Water Requirements)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-6">4.6 ปริมาณฝนใช้การ (Effective Rainfall)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-7">4.7 ประสิทธิภาพของการชลประทาน (Irrigation Efficiency)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-8">4.8 การคำนวณหาความต้องการนํ้าชลประทาน(Calculation of Irrigation Water Requirements)</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-9">4.9 การหาปริมาณความต้องการนํ้าชลประทานโดยโปรแกรม CROPWAT</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-10">4.10 เอกสารอ้างอิง</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch04.html#s4-11">4.11 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 5</span><span class="nav-title">การกำหนดการให้นํ้าแก่พืช (Irrigation Scheduling)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-1">5.1. หัวใจของการชลประทานระดับไร่นา</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-3">5.3 ช่วงวิกฤตต่อการขาดน้ำของพืช</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-4">5.4 องค์ประกอบอื่น ๆ กับการกำหนดการให้น้ำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch05.html#s5-5">5.5 วิธีกำหนดการให้น้ำ</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 6</span><span class="nav-title">วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch06.html#s6-1">6.1 ความหมายและขอบเขตการศึกษา</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group is-active" open>
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 7</span><span class="nav-title">การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-1">7.1 ความหมาย “ การส่งนํ้า”</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-3">7.3 วิธีการส่งนํ้าชลประทาน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch07.html#s7-4">7.4 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 8</span><span class="nav-title">การระบายนํ้า (Drainage)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-1">8.1 ความหมาย</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-5">8.5 หลักการระบายนํ้าใต้ผิวดิน</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch08.html#s8-8">8.8 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 9</span><span class="nav-title">การควบคุมการส่งนํ้า (Water Delivery Control)</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-1">9.1 ความหมายของคำว่า “การควบคุมการส่งนํ้า”</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch09.html#s9-3">9.3 คำถามท้ายบท</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
<details class="nav-group">
|
|
<summary><span class="nav-num">บทที่ 10</span><span class="nav-title">ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการออกแบบระบบชลประทาน (Basic Foundamental of Canal</span></summary>
|
|
<ul>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#sec-1">บทนำ</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-1">10.1 ข้อมูลที่ต้องการเพื่อคำนวณ ออกแบบ หน้าตัดคลองส่งนํ้า</a></li>
|
|
<li><a class="nav-link" href="../chapters/ch10.html#s10-3">10.3 แบบฝึกหัด</a></li>
|
|
</ul>
|
|
</details>
|
|
</nav></div>
|
|
<main id="main" class="main">
|
|
<article class="doc">
|
|
<p class="breadcrumb"><a href="../index.html">หน้าปกตำรา</a><span>/</span>บทที่ 7</p>
|
|
<h1 class="doc-title">บทที่ 7 การส่งนํ้าชลประทาน (Irrigation Water Delivery)</h1>
|
|
<p class="doc-meta">หน้า 266–277 ในหนังสือ · 4 หัวข้อ</p>
|
|
<section class="doc-section" id="sec-1">
|
|
<h2><a class="anchor" href="#sec-1">บทนำ</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 266</span></h2>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p266-1.jpg" width="1090" height="224" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p266-2.jpg" width="1091" height="52" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
</section>
|
|
<section class="doc-section" id="s7-1">
|
|
<h2><a class="anchor" href="#s7-1">7.1 ความหมาย “ การส่งนํ้า”</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 266</span></h2>
|
|
<p>หมายถึงการนำนํ้าจากแหล่งนํ้า ให้ไหลผ่านไปตามระบบส่งนํ้าซึ่งอาจจะเป็นคลองส่งนํ้า หรือท่อส่งนํ้าเพื่อให้ไปถึงยังพื้นที่เพาะปลูกหรือบริเวณที่ต้องการ</p>
|
|
<p>ส่วนคำว่า การจัดสรรนํ้าชลประทาน(Water Allocation) หมายถึง การดำเนินการเพื่อแบ่งปันนํ้าไปให้แก่ผู้ใช้นํ้า เพื่อให้ได้ปริมาณที่เหมาะสมสอดคล้องกับปริมาณนํ้าที่มีอยู่และปริมาณนํ้าที่ผู้ใช้นํ้าต้องการ</p>
|
|
<p>7.2 หลักของการส่งนํ้าชลประทาน การส่งนํ้าที่ถูกต้อง เหมาะสม ควรประกอบด้วยหลักการ ดังนี้</p>
|
|
<p>1. ส่งในปริมาณที่พอดีและเหมาะกับขีดความสามารถของระบบส่งนํ้า (คลองหรือท่อ)และอาคารควบคุมในคลองหรือระบบท่อ เช่น คลองหรือท่อมีความสามารถรับนํ้าได้ 1.0 ลบ.ม./วินาที ก็จะต้องส่งให้ไม่เกิน 1.0 ลบ.ม. ต่อ วินาทีหรือไม่ตํ่ากว่า 1.0 ลบ.ม.ต่อวินาที มากเกินไปจนระดับนํ้าในคลองไม่สามารถไหลออกจากคลองเข้าสู่พื้นที่ข้างคลองได้</p>
|
|
<p>2. ส่งนํ้าให้สอดคล้องกับเวลาที่ผู้ใช้นํ้ามีความต้องการ เช่น พื้นที่ของนาย ก. ต้องการนํ้าวันพฤหัสบดี ต้องส่งไปให้ถึง วัน พฤหัสบดี หรือ หากพื้นที่ นายก. ต้องการรับนํ้านาน 1 วัน ต้องส่งนํ้าให้อยู่ในคลองบริเวณที่นาย ก. จะนำนํ้าไปใช้ได้ เป็นเวลานาน 1 วัน</p>
|
|
<p>3.ส่งนํ้าให้ในปริมาณที่พอดีกับความต้องการของผู้ใช้</p>
|
|
<p>4. ส่งนํ้าด้วยวิธีที่เหมาะสมกับความรู้ ความเข้าใจ ความชำนาญของผู้ใช้นํ้า และผู้ส่งนํ้า</p>
|
|
<p>5. ส่งนํ้าให้เหมาะสมกับปริมาณนํ้าต้นทุน ที่มีอยู่ คำว่านํ้าต้นทุน ในที่นี้หมายถึงปริมาณนํ้าที่มีอยู่</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p266-3.jpg" width="836" height="325" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
</section>
|
|
<section class="doc-section" id="s7-3">
|
|
<h2><a class="anchor" href="#s7-3">7.3 วิธีการส่งนํ้าชลประทาน</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 266</span></h2>
|
|
<p>ตามวิทยาการทางการชลประทาน ทั่วโลก มีวิธีการส่งนํ้าอยู่หลายวิธี ดังนี้</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p267-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>-ส่งนํ้าแบบตลอดเวลา-ส่งนํ้าตามความต้องการของผู้ใช้-ส่งนํ้าแบบหมุนเวียนหรือเป็นรอบเวร-ส่งนํ้าตามความต้องการแบบมีอัตราจำกัด-ส่งนํ้าแบบจำกัดช่วงเวลารับนํ้า-ส่งนํ้าแบบสามารถปรับเปลี่ยนความถี่(รอบเวร)ระหว่างผู้รับนํ้ากับผู้ส่งนํ้า</p>
|
|
<p>ระยะเวลา(t) ในแต่ละวิธีการส่งนํ้า</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p267-2.jpg" width="1091" height="655" loading="lazy" alt="ภาพที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่าง Q กับ เวลา สำหรับวิธีการส่งนํ้าแบบต่างๆ">
|
|
<figcaption>ภาพที่ 1 ความสัมพันธ์ระหว่าง Q กับ เวลา สำหรับวิธีการส่งนํ้าแบบต่างๆ</figcaption>
|
|
</figure>
|
|
<p>จากภาพที่ 1 มีวิธีการส่งนํ้าและลักษณะของอัตราการไหลในคลอง(Discharge Q) ความถี่หรือรอบเวร (Frequency f)และช่วงเวลาที่ได้รับนํ้า(Duration, d) ดังนี้คือ</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p268-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>1.หมุนเวียนแบบมีรอบเวรคงที่(Fixed Rotation) อัตราการไหลในคลองคงที่ ระยะห่างของรอบเวรคงที่และช่วงเวลารับนํ้าคงที่</p>
|
|
<p>2.หมุนเวียนแบบรอบเวรไม่คงที่(Varied Frequency Rotation) อัตราการไหลในคลองคงที่ระยะห่างของรอบเวรไม่คงที่แต่ช่วงเวลารับนํ้าคงที่</p>
|
|
<p>3.หมุนเวียนแบบปรับเปลี่ยนอัตราการไหล(Varied Rate Rotation) อัตราการไหลคงที่ ระยะห่างของรอบเวรคงที่แต่มีการปรับเปลี่ยนค่าอัตราการไหล</p>
|
|
<p>4.หมุนเวียนแบบช่วงเวลาได้รับนํ้าไม่คงที่(Varied Duration Rotation) อัตราการไหลในคลองคงที่ระยะห่างของรอบเวรคงที่ แต่ช่วงเวลาที่ได้นํ้าปรับเปลี่ยนไป ไม่คงที่</p>
|
|
<p>5.หมุนเวียนแบบรอบเวรไม่คงที่ อัตราการไหลไม่คงที่แต่ช่วงเวลาที่ได้นํ้าคงที่(Varied</p>
|
|
<p>Frequency and Rate Rotation)</p>
|
|
<p>6.หมุนเวียนแบบช่วงเวลาที่ได้นํ้าและอัตราการไหลไม่คงที่แต่ระยะห่างของแต่ละรอบเวรคงที่</p>
|
|
<p>(Varied Duration and Rate Rotation)</p>
|
|
<p>7.หมุนเวียนแบบช่วงเวลาที่ได้รับนํ้าและระยะห่างระหว่างรอบเวรไม่คงที่ แต่อัตราการไหลคงที่</p>
|
|
<p>(Varied Duration and Frequency Rotation)</p>
|
|
<p>8.หมุนเวียนแบบไม่คงที่ทั้งหมด (Intermittent) ช่วงเวลาที่ได้รับนํ้า ระยะห่างระหว่างรอบเวรและอัตราการไหลไม่คงที่</p>
|
|
<p>9.แบบตลอดเวลาและอัตราการไหลคงที่ ไม่มีการกำหนดรอบเวร มีช่วงเวลาที่ได้นํ้าตลอดเวลา</p>
|
|
<p>10.แบบตลอดเวลาแต่อัตราการไหลไม่คงที่สำหรับวิธีการส่งนํ้าชลประทาน ของประเทศไทยที่ปฏิบัติอยู่มี 3 วิธีคือ</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าแบบตลอดเวลา</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าตามความต้องการของผู้ใช้ (วิธีนี้ไม่ค่อยพบมากนักในระบบชลประทานของ</p>
|
|
<p>ประเทศไทย ยกเว้นการชลประทานที่ส่งนํ้าผ่านทางระบบท่อ)</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าแบบหมุนเวียน หรือ เป็นรอบเวร</p>
|
|
<p>7.3.1 การส่งนํ้าแบบตลอดเวลา (Continuous water delivery) หมายถึง การส่งนํ้า ผ่านเข้าสู่ระบบคลองหรือคูส่งนํ้าสายใดๆ อย่างต่อเนื่อง ตลอดเวลาที่มีการเพาะปลูก ดังภาพที่ 2</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p269-1.jpg" width="1091" height="961" loading="lazy" alt="ภาพที่ 2 ลักษณะการไหลของนํ้าในคลองเมื่อส่งนํ้าแบบตลอดเวลา">
|
|
<figcaption>ภาพที่ 2 ลักษณะการไหลของนํ้าในคลองเมื่อส่งนํ้าแบบตลอดเวลา</figcaption>
|
|
</figure>
|
|
<p>ข้อดี - ข้อเสีย ของการส่งนํ้าแบบตลอดเวลาข้อดี1. เป็นวิธีที่เข้าใจง่าย ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก ซับซ้อน2. ใช้แรงงานดูแล ควบคุมการส่งนํ้า น้อย3. ขนาดของคลองส่งนํ้า มีขนาดเล็กลงตามขนาดพื้นที่รับนํ้า จากต้นคลอง ไปยังปลายคลอง4. ค่าลงทุนก่อสร้างระบบส่งนํ้าน้อยกว่า5. สูญเสียที่ดินเพื่อใช้เป็นที่ก่อสร้างระบบส่งนํ้า น้อยลงข้อเสีย1. เกิดการสูญเสียนํ้าในระบบคลอง คูส่งนํ้ามาก เนื่องจากมีนํ้าขังอยู่ตลอดเวลา2. ไม่เหมาะสำหรับโครงการชลประทานที่มีนํ้าต้นทุน น้อย (มีนํ้าอยู่ในคลองตลอดเวลา เกิดการใช้นํ้าที่ฟุ่มเฟือย และสูญเสียนํ้าง่าย)</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p270-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>ขนาดของคลองส่งนํ้า ที่ส่งแบบตลอดเวลา สามารถคำนวณด้วยสมการ ดังนี้</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p270-2.jpg" width="198" height="103" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>เมื่อ</p>
|
|
<p>Q = ปริมาณนํ้าที่จะต้องส่งให้ (ลบ.ม./วินาที)</p>
|
|
<p>A = พื้นที่ที่จะส่งนํ้าให้ (ไร่)</p>
|
|
<p>Dm = ค่าการใช้นํ้าของพืชสูงสุด (มม./วัน)</p>
|
|
<p>Ei = ประสิทธิภาพการชลประทาน (ทศนิยม)</p>
|
|
<p>ตัวอย่าง การหาปริมาณนํ้าที่ต้องส่งผ่านคลองส่งนํ้า เมื่อส่งนํ้าแบบตลอดเวลามีพื้นที่เพาะปลูกอยู่ 300 ไร่ ทำการปลูกข้าว ซึ่งมีค่าการใช้นํ้าสูงสุดเท่ากับ 8 ม.ม./วัน ประสิทธิภาพการชลประทานของคลองส่งนํ้านี้เท่ากับ 80 % จงคำนวณว่าอัตราการไหล หรือปริมาณนํ้าที่จะต้องส่งผ่าน</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p270-3.jpg" width="1043" height="888" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p271-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>7.3.2 การส่งนํ้าตามความต้องการของผู้ใช้ (On Demand water delivery)หมายถึง การจัดการให้นํ้าผ่านไปตามคลองส่งนํ้า จนถึงแปลงเพาะปลูก โดยส่งให้ในช่วงเวลาและปริมาณ ซึ่ง เป็นไปตามที่ ผู้ใช้นํ้าขอมา</p>
|
|
<p>ข้อดี ข้อเสีย ของการส่งนํ้าตามความต้องการของผู้ใช้ข้อดี1. ผู้ใช้นํ้าได้รับความสะดวกในการใช้นํ้า2. ประสิทธิภาพการใช้นํ้าจะสูง (ส่วนใหญ่วิธีนี้ผู้ใช้นํ้าจะต้องชำระค่านํ้า ทำให้เกิดการใช้นํ้าอย่างประหยัด)</p>
|
|
<p>ข้อเสีย1. ผู้ใช้นํ้าและผู้ส่งนํ้า จะต้องมีความรู้/ความเข้าใจวิธีการควบคุมการส่งนํ้าเป็นอย่างดี เช่นเปิดนํ้าเวลาไหน เปิด ปิด อย่างไร ด้วยปริมาณเท่าไรเป็นต้น</p>
|
|
<p>2. ต้องมีการออกแบบ ก่อสร้างระบบส่งนํ้าด้วยเทคโนโลยีที่ค่อนข้างสูง (สามารถควบคุมนํ้าได้เป็นอย่างดี)-ทำให้ต้นทุนสูง</p>
|
|
<p>3. ต้องมีนํ้าต้นทุนที่สมบูรณ์ พร้อมสนับสนุนให้ผู้ขอได้ตามต้องการ</p>
|
|
<h3 id="s7-3-h1">7.3.3 การส่งนํ้าแบบรอบเวรหรือแบบหมุนเวียน (Rotational water delivery)</h3>
|
|
<p>หมายถึงการส่งนํ้าผ่านไปตามคลองส่งนํ้า แต่ละสายไม่พร้อมกัน โดยต้องมีการกำหนดช่วงเวลาที่คลองแต่ละสายจะได้รับนํ้า รวมทั้งได้รับนํ้าเป็นเวลานานต่างกันไป ภาพที่ 3 (ก) และ (ข) แสดงลักษณะการไหลในคลอง ของการส่งนํ้าหมุนเวียน</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p272-1.jpg" width="1090" height="1118" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>(ข)</p>
|
|
<p>ตัวอย่าง (ให้นิสิตฝึกทำด้วยตนเอง)</p>
|
|
<p>1 ) Calculate the volume of the following blocks, when given:</p>
|
|
<p>a. length = 75 cm, width = 3 m, height = 6 cm V = .....m3</p>
|
|
<p>b. length = 0.5 cm, width = 1 dm, height = 20 cm V = .....m3</p>
|
|
<p>c. length = 15 cm, width = 2 dm, height = 0.5 m V = .....litres 2) Calculate the volume of water (in m3) on a field, when given: the length= 150 m, the width = 56 m and the water layer = 70 mm.3) Calculate the minimum depth of a reservoir, which has: a length of 15 m and a width of 10 m and which has to provide 50 mm water for a field of 175 m long and 95 m wide.</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p273-1.jpg" width="1093" height="394" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>การส่งนํ้าแบบหมุนเวียนอาจแบ่งตามลักษณะการหมุนเวียนตามระบบคู คลองที่มีอยู่ ออกได้เป็น 3ประเภท</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าหมุนเวียนโดยคลองส่งนํ้าสายใหญ่</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าหมุนเวียนโดยคลองซอย</p>
|
|
<p>-การส่งนํ้าหมุนเวียนโดยคูส่งนํ้า(ก) การส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองสายใหญ่</p>
|
|
<p>การส่งนํ้าโดยวิธีนี้ นํ้าจะถูกส่งไปตามคลองสายใหญ่ทีละส่วนตามที่ได้กำหนดไว้ เมื่อส่งนํ้าเข้าไปในตอนใดของคลองสายใหญ่ คลองซอยและคูส่งนํ้าในส่วนนั้นจะได้รับนํ้าพร้อมกัน ภาพที่ 4 (ก) (ข) และ(ค)เป็นการส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองสายใหญ่</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p274-1.jpg" width="1091" height="1094" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>(ข)</p>
|
|
<p>(ข) การส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองซอย</p>
|
|
<p>วิธีนี้นํ้าจะถูกส่งเข้าคลองสายใหญ่ตลอดเวลาแต่คลองซองสายต่างๆ จะถูกแบ่งเป็นส่วนๆและแต่ละส่วนของคลองซอย และคูส่งนํ้าที่รับนํ้าจากคลองซอยจะได้รับนํ้าเป็นช่วงๆ ตาม ระยะเวลาที่กำหนดไว้ ภาพที่ 5(ก) และ (ข) แสดงการส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองซอย</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p275-1.jpg" width="1099" height="1078" loading="lazy" alt="ภาพที่ 5 การส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองซอย">
|
|
<figcaption>ภาพที่ 5 การส่งนํ้าหมุนเวียนในคลองซอย</figcaption>
|
|
</figure>
|
|
<p>(ค) การส่งนํ้าหมุนเวียนในคูส่งนํ้า</p>
|
|
<p>การหมุนเวียนโดยวิธีนี้ คูส่งนํ้าจะถูกแบ่งออกเป็นสาย แล้วจัดการส่งนํ้าให้แต่ละสายตามระยะเวลาที่กำหนดไว้โดยวิธีนี้จะมีนํ้าในคลองสายใหญ่และคลองซอยตลอดเวลา แสดงดังภาพที่ 6</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p276-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p276-2.jpg" width="974" height="486" loading="lazy" alt="ภาพที่ 6 การส่งนํ้าหมุนเวียนในคูส่งนํ้า">
|
|
<figcaption>ภาพที่ 6 การส่งนํ้าหมุนเวียนในคูส่งนํ้า</figcaption>
|
|
</figure>
|
|
<p>เปรียบเทียบลักษณะคลองส่งนํ้า กรณีส่งนํ้าหมุนเวียนแบบต่างๆ</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p276-3.jpg" width="1101" height="620" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>คลองสายใหญ่ เท่ากันตลอดสาย ลดลงตามส่วน ลดลงตามส่วน หมุนเวียน หมุนเวียน หมุนเวียน</p>
|
|
<figure>
|
|
<img src="../assets/figures/p277-1.jpg" width="1090" height="69" loading="lazy" alt="ภาพประกอบ">
|
|
</figure>
|
|
<p>ข้อดีและข้อเสีย วิธีการส่งนํ้าแบบหมุนเวียนข้อดี1.มีประสิทธิภาพการส่งนํ้าสูง เนื่องจากมีนํ้าอยู่ในคู คลองเฉพาะส่วนของคู คลองที่ถึงรอบเวรการรับนํ้าลดปริมาณการสูญเสียนํ้าอันเนื่องจากการระเหยและรั่วซึม รวมทั้งผู้ใช้นํ้ามีความระมัดระวังในการใช้นํ้าเพิ่มมากขึ้น2.ลดปัญหาความขัดแย้งที่มีต่อการใช้นํ้าลงได้เนื่องจากการส่งนํ้าวิธีนี้จะมีการกำหนดเป็นกติกาไว้ล่วงหน้าชัดเจนว่าคลองส่วนไหนได้รับนํ้า3.การส่งนํ้าแบบรอบเวรช่วยเสริมสร้างให้ผู้ใช้นํ้าต้องร่วมมือกันเพื่อใช้นํ้าที่ส่งมาให้ตามรอบเวรของแต่ละคู คลอง4.การส่งนํ้าจะมีความทั่วถึง ถึงแม้นว่าปริมาณนํ้าต้นทุนจะมีปริมาณน้อยก็ตามเนื่องจากเป็นการแบ่งปันกันอย่างมีหลักเกณฑ์ไม่ต่างคนต่างแย่งกันใช้ข้อเสีย1.ต้องมีการดูแลเอาใจใส่ในขณะทำการส่งนํ้า เนื่องจากต้องส่งนํ้าไปให้ยังคูหรือคลองตามที่กำหนดไว้ดังนั้นจึงต้องมีการคอยดูแลควบคุมปิด เปิดอาคารในคลองส่งนํ้าเพื่อให้เป็นไปตามต้องการ2.ด้วยเหตุผลตามข้อ 1 อาคารชลประทานที่ทำหน้าที่ควบคุมนํ้าจะต้องมีการบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพที่ดีสามารถใช้งานได้ตามต้องการ3.เกษตรกรต้องมีความเข้าใจถึงหลักเกณฑ์และข้อบังคับต่างๆที่กำหนดไว้ในกติกาการส่งนํ้าแบบรอบเวรมิฉะนั้นจะทำให้การส่งนํ้าไม่เป็นไปตามที่กำหนด</p>
|
|
</section>
|
|
<section class="doc-section" id="s7-4">
|
|
<h2><a class="anchor" href="#s7-4">7.4 แบบฝึกหัด</a><span class="page-ref" title="หน้าในหนังสือ">น. 277</span></h2>
|
|
<p>1.จากความเข้าใจตามที่ได้ศึกษามา ให้อธิบายความแตกต่างระหว่าง การส่งนํ้า และ การจัดสรรนํ้า</p>
|
|
<p>2.เพราะเหตุใดคลองส่งนํ้าที่ถูกออกแบบไว้ให้ส่งแบบตลอดเวลา จึงมีลักษณะของขนาดคลองจากขนาดใหญ่ไปหาคลองขนาดเล็ก บริเวณปลายคลองส่งนํ้า</p>
|
|
<p>3. จะพิจารณาส่งนํ้าแบบหมุนเวียน หรือเป็นรอบเวร ก็ต่อเมื่อมีเหตุปัจจัยใดเข้ามาเกี่ยวข้อง</p>
|
|
<p>4. จงอธิบายความหมายของคำว่า ความถี่ของการส่งนํ้า ( Frequency)</p>
|
|
<p>5. จงอธิบายความหมายของคำว่า ระยะเวลาการส่งนํ้า (Duration)</p>
|
|
</section>
|
|
<nav class="pager" aria-label="บทก่อนหน้า/ถัดไป"><a class="pager-link" href="ch06.html"><span>← บทก่อนหน้า</span><strong>บทที่ 6 วิธีการให้นํ้าชลประทาน (Irrigation Methods)</strong></a><a class="pager-link next" href="ch08.html"><span>บทถัดไป →</span><strong>บทที่ 8 การระบายนํ้า (Drainage)</strong></a></nav>
|
|
</article>
|
|
</main>
|
|
<aside class="page-toc" aria-label="ในหน้านี้"><p class="page-toc-label">ในหน้านี้</p><ul> <li><a href="#sec-1">บทนำ</a></li> <li><a href="#s7-1">7.1 ความหมาย “ การส่งนํ้า”</a></li> <li><a href="#s7-3">7.3 วิธีการส่งนํ้าชลประทาน</a></li> <li class="sub"><a href="#s7-3-h1">7.3.3 การส่งนํ้าแบบรอบเวรหรือแบบหมุนเวียน (Rotational water delivery)</a></li> <li><a href="#s7-4">7.4 แบบฝึกหัด</a></li></ul></aside>
|
|
</div>
|
|
|
|
<div class="scrim" id="scrim" hidden></div>
|
|
<div class="search-modal" id="searchModal" role="dialog" aria-modal="true" aria-labelledby="searchTitle" hidden>
|
|
<div class="search-head">
|
|
<h2 id="searchTitle" class="sr">ค้นหา</h2>
|
|
<svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><circle cx="11" cy="11" r="6.5" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><path d="m16 16 4.5 4.5" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg>
|
|
<input id="searchInput" type="search" placeholder="พิมพ์คำค้น เช่น ความชื้น, ประสิทธิภาพการชลประทาน" autocomplete="off" aria-label="คำค้น">
|
|
<button class="icon-btn" id="searchClose" aria-label="ปิด"><svg viewBox="0 0 24 24" width="18" height="18" aria-hidden="true"><path d="M6 6l12 12M18 6 6 18" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round"/></svg></button>
|
|
</div>
|
|
<div class="search-results" id="searchResults"><p class="search-hint">พิมพ์อย่างน้อย 2 ตัวอักษร · ค้นทั้งเล่ม 10 บท</p></div>
|
|
</div>
|
|
<script src="../js/docs.js" defer></script>
|
|
</body>
|
|
</html>
|